01:16 15 آوریل 2021
گزارش و تحلیل
دریافت لینک کوتاه
تهیه شده توسط
0 315

داغ شدن مجدد بحث برجام و گفتگو میان ایران و آمریکا و خودداری ایران از حضور در جلسه 1+4 با آمریکا این روزها نقل محافل سیاسی و خبری است.

تحلیلگران هم سر دوراهی مانده اند که آیا آمریکا از این جریان بیشتر ضرر می کند یا ایران.

البته همین که برخی در ایران امیدوار بودند با آمدن بایدن و رفتن ترامپ آدم منطقی تری در کاخ سفید حضور یابد خود به خود موجبات فرصت سوزی زیاد برای ایران شد، چون همانگونه که یکسال پیش هم در مقاله ای در اسپوتنیک پیش بینی کرده بودم دموکرات ها توان بیشتری در اجماع سازی بین المللی دارند و اگر ایران می خواست مذاکراتی انجام دهد بهترین زمان همان زمان ترامپ بود.

به هر حال همانگونه که ایرانی ها زمان ترامپ حاضر نبودند روی برجام مجددا مذاکره کنند امروزه هم نظرشان تغییر نکرده و حاضر نخواهند بود با بایدن روی برجام مذاکره کنند.

اصل جریان هم این است که توافقی انجام شده و بسته شده، چه خوب چه بد، قطعا هم ایرانی ها اشکالات زیادی را طی سالهای اخیر در برجام مشاهده کرده اند که می خواهند تغییر یابد، به عنوان مثال اینکه یکی از کشورهای امضا کننده از برجام خارج شود و بازی در بیاورد و اجازه اجرای برجام را ندهد و ...، آیا نباید مکانیسمی برای مقابله با آن وجود داشته باشد؟

به هر صورت طبق اصول این توافق باید اول اجرا شود و بعد اگر اعضا مشکلی دارند درون کمیته های برجام آن را با هم حل وفصل کنند.

اما اینکه کل برجام از اول اجرا نشود و فقط یک طرف مجری باشد و بقیه مخل برجام طبق هیچ منطقی نمی توان آن را پذیرفت.

امروزه هم وضعیت بایدن در آمریکا بسیار شکننده است وهیچ تضمینی وجود ندارد که وی حتی به دوره بعدی ریاست جمهوری برسد چه رسد به اینکه بخواهد در انتخابات شرکت کند.

با این شرایط و اگر بنا باشد مذاکرات و گفتگو های جدیدی انجام شود قطعا ایرانی ها صبر خواهند کرد وضعیت دولت آمریکا روشن شود که کی به کی است و بعد با آن مذاکره کنند.

تصور اینکه آمریکایی ها بخواهند ماجرا را کش دهند تا دولت بعدی در ایران سر کار بیاید هم تصور ساده لوحانه ای بیش نیست.

هر کسی در این باره صحبت می کند قطعا شرایط داخلی ایران را نمی شناسد.

ایران یک نظام دارد که رهبری بالاسر آن است و یک دولت دارد که رئیس جمهوری بالاسر آن است.

با تغییر رئیس جمهوری فقط دولت تغییر می کند نه نظام.

بحث مذاکره و گفتگو و حتی رسیدن به توافقی مانند برجام از اختیارات دولت نیست بلکه از اختیارات نظام است.

درست است وزیر امور خارجه ایران به نیابت از دولت و نظام این توافق را امضا کرد اما این نظام جمهوری اسلامی بود که پابند برجام و اجرای آن بود.

اگر دولت هم تغییر کند موضع نظام تغییر نمی کند و اینگونه نیست که دولت بعدی بتواند چیزی را تغییر دهد.

اما نمی توان انکار کرد که دولت و ارکان آن می توانند در تصمیم گیری های نظام تاثیر گذار باشند و در مجامع تصمیم گیرنده مانند شورای عالی امنیت ملی و مجمع تشخیص مصلحت نظام و یا کمیته های راهبردی در بیت رهبری آرا و خط و مشی دولت بعدی تاثیر گذار باشد.

با توجه به اینکه جناب آقای روحانی دور دوم ریاست جمهوری خود را طی می کند و نمی تواند برای دوره دیگری کاندیدای انتخابات شود پی می توان گفت یک فرصت طلایی امروزه در اختیار دولت آمریکا است تا با این دولت طی یکی دو ماه آتی همکاری کند.

قطعا اگر این اتفاق رخ دهد و آمریکایی ها تحریم ها را بردارند و امید به اینکه روند برجام می تواند راه گشای اختلافات دیگر باشند جان بگیرد ممکن است در انتخابات آتی شانس حضور برخی کاندیداها که طرفدار ادامه روند گفتگو باشند تقویت یابد و همچنین ممکن است در دوره بعدی نیز فضای گفتگو بازتر شود اما اگر این اتفاق رخ ندهد قطعا دوره بعد افرادی به قدرت خواهند رسید که شدیدا مخالف گفتگو با آمریکا هستند و هیچ اطمینانی به هیچ توافقی با امریکا نخواهند داشت.

هر رئیس جمهوری و دولتی در ایران سر کار آید قطعا به دوره قبل خود نگاه خواهد کرد و توجه خواهد داشت چه بلایی توسط آمریکایی ها سر رئیس جمهوری و دولتی که به دنبال حل اختلافات از راه مذاکره و گفتگو بودند افتاده و به این دلیل از طی کردن مجدد راه آنها پرهیز خواهد کرد.

البته کشورهای اروپایی که در تهران سفارتخانه دارند و اوضاع را از داخل کشور رصد می کنند به خوبی به این امر واقف هستند در حالی که آمریکایی ها عمده تحلیل های خود از اوضاع را مدیون افرادی هستند که یا مخالف نظام جمهوری اسلامی می باشند یا اینکه بیش از چهل سال است اصلا ایران را ندیده اند.

با توجه به شرایطی که امروزه پیش می رود قطعا ایران به سمت و سوی تقویت قدرت های دفاعی خود و همچنین افزایش توان هسته ای خود خواهد رفت.

اشتباه بزرگ ترامپ این بود که هر آنچه آمریکا و غرب در توان داشت را سوزاند و همه تحریم ها را یکجا بر علیه ایران اعمال کرد.

تحریم هایی که شاید صحبت کردن از آنها می توانست بیشتر برای ایرانی ها دلهره ایجاد کند تا اجرای عملی آنها.

حالا که این تحریم ها همه اعمال شده دیگر به قول معروف ترس ایرانی ها از تحریمها ریخته ودیگر تحریم ها نمی تواند موجبات فشار بر ایران را فراهم کند.

ادامه روند فعلی می تواند به جایی برسد که ایرانی ها کل ما یحتاج خود برای تولید بمب هسته ای را تولید کنند و فقط آزمایش بمب هسته ای خود را انجام ندهند.

با توجه به توانمندی های فنی و لژستیکی و خدادادی ایران اگر ایرانی ها تصمیم بگیرند بمب یا کلاهک هسته ای تولید کنند در مدت کوتاهی می توانند چندین کلاهک هسته ای تولید کنند و کل موازنه قدرت در منطقه را به هم بزنند.

البته آنگونه که قبلا نیز گفتم مواد لازم را آماده می کنند ولی خود آن را تولید نمی کنند، البته تا زمانی که ایران تهدید به حمله نظامی و یا حمله اتمی نشده باشد.

در صورتی که ایران تهدید به حمله نظامی و یا حمله اتمی شود آنوقت ممکن است ظرف چند روز به یکباره ایرانی ها ده ها کلاهک هسته ای و بمب هسته ای جمع کنند تا طرف مقابل را مجاب کنند که حمله به ایران به ضرر اش خواهد بود.

چه کسی است که امروزه نداند دلیل اصلی خودداری امریکا و اسرائیل و... از حمله به ایران همانا توانمندی موشکی و متحدین ایران در منطقه هست و اگر اینها نباشند دشمنان یک لحظه درنگ نمی کنند تا به ایران حمله کنند.

حال که آمریکایی ها همه برگه های تحریمی خود را از دست داده اند تنها راه باقی مانده جلوی آنها یا قبول شروط ایران و رفع موثر تحریم ها است یا اینکه بخواهند با ایران وارد جنگ شوند.

راه دیگری دیگر باقی نمانده.

حال بسیاری از کارشناسان حتی خود آمریکایی ها باور دارند حتی منافع آمریکا و غرب ایجاب می کند نظارت سازمان بین المللی انرژی هسته ای و اجرای پروتوکول الحاقی با شدت و حدت ادامه یابد تا ایران نتواند مواد و قطعات لازم برای تولید تسلیحات هسته ای را تولید کند.

به نظر می رسد اگر دولت جدید آمریکا زرنگ باشد، که فعلا ظاهرا نیست، منافع آمریکا در حال حاضر اقتضا می کند آمریکا تحریم های موثر را از بالاسر ایرانی ها بردارد و بعد مجددا تهدید کند که اگر مثلا برجام را اجرا نکردید ما دوباره تحریم ها را بر خواهیم گرداند.

اما اینکه بدون برداشتن موثر تحریم ها بخواهند از ایرانی ها چیزی را بخواهند، یک خواسته بی معنا بیش نیست.

در پایان هم باید اشاره کنم که بحث "برداشتن موثر تحریمها" به این معنا است که تحریم ها باید بگونه ای برداشته شود که دیگر ایرانی ها هیچ مشکلی در داد و ستند جهانی نداشته باشند و کاملا به شرایط نرمال برگردند، اینکه بخواهند مانند زمان اوباما به صورت کج دار و مریز تحریم ها را تعلیق کنند فایده ای برای آنها نخواهد داشت و هیچ تاثیری روی سیاست ایران نخواهد داشت.

به هر حال شرایط نشان می دهد هر روز که می گذرد این آمریکا است که فرصت هایش را از دست می دهد و ایران است که به سمت جمع آوری برگه های بیشتر پیش می رود.

نکات مطرح شده در این مقاله، نظرات و دیدگاه های شخصی نویسنده بوده و الزاماً عقاید هیئت تحریریه اسپوتنیک را بازتاب نمی دهد.

مقررات ارسال کامنتبحث و مناظره
کامنت از طریق اسپوتنیککامنت از طریق فیسبوک