15:04 23 اکتبر 2020
گزارش و تحلیل
دریافت لینک کوتاه
0 283

وزیر امور خارجه ایران در یک گفتگوی اختصاصی به سوالات خبرگزاری اسپوتنیک پاسخ داد.

محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران که روز چهارشنبه برای دیدار و گفتگو مقامات روسیه چهارشنبه به مسکو سفر کرده است، در گفتگویی اختصاصی با خبرنگار اسپوتنیک  به سوالات مختلفی از جمله مسائل بین المللی، منطقه ای و سیاسی و پاسخ داد.

 

ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در سخنرانی ویدئویی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، پیشنهاد ایجاد "کریدور سبز" عاری از تحریم ها و جنگ های تجاری را برای تجارت کالاهای اساسی، در درجه اول مواد غذایی، دارو و تجهیزات حفاظتی را ارائه داد، ارزیابی ایران از این پیشنهاد چیست؟ و اینکه چقدر این پیشنهاد برای تهران حائز اهمیت است؟

به نظر ما پیشنهاد "کریدور سبز" در شرایط کنونی بین المللی بسیار ضروری است، به این دلیل که شرایط کنونی بین المللی بسیار خطرناک و پیچیده است؛ یک ویروس تمام قدرت های بزرگ دنیا رو به زانو در آورده و نمی توانند در مقابله با این ویروس موففق بیرون بیایند، مگر اینکه همه جهان با هم همکاری کنند. ما در شرابط کنونی می بینیم که ایالات متحده با بیشترین فشار هم جنگ اقتصادی علیه روسیه و ایران و چین را دنبال می کند، حتی طرحهای خطرناک اقتصادی علیه دوستان و محتدین خود را مثل مخالفت آمریکا با پروژه نورد استریم، که نشان دهنده آن است که ایالات متحده در این برخوردهایش حتی تفاوتی بین نیازهای اساسی دوستان و متحدین خود قائل نیست و همه را مشمول این گونه حرکت های خطرناک می کند. لذا در چنین شرایطی پیشنهاد کریدور سبز جناب اقای پوتین بسیار شرایط خوب و مناسبی است، در واقع کنار گذاشتن سیاستهای جنگ اقتصادی و حتی جنگ دارویی و غذایی در شرایطی که کرونا یک خطر جدی برای دنیا هست.

مسکو پیشتر اعلام کرده بود که پس از لغو تحریم های تسلیحاتی، ظرفیت جدیدی در همکاری نظامی ایران و روسیه فراهم می شود، آیا ایران در حال حاضر آمادگی انعقاد قرارداد با روسیه را دارد ؟ اگر نه، آمادگی ایران را در چه مرحله ای ارزیابی می کنید ؟

ایران و روسیه گفتگوهای بسیار خوبی را در این زمینه داشته اند و ما این گفتگوها را ادامه می دهیم. ما در بسیاری از موارد از نوعی خودکفایی دفاعی برخوردار هستیم، در برخی موارد نیازهای جدی برای همکاری تسلیحاتی داریم، با دوستانمان در روسیه و سایر کشورهایی که براساس مقررات بین المللی آمادگی همکاری با ما را دارند، همکاران من در بخش دفاعی این گفتگوها را با جدیت ادامه می دهند.

فرمودید ایران آماده تبادل زندانیان با واشنگتن می باشد. آیا این پیشنهاد شامل تبادل همه زندانیان، از جمله زندانیان سياسي است و آیا پیشنهاد می کنید این کار مستقیماً بین تهران و واشنگتن انجام شود یا اینکه از طریق کشور دیگری صورت پذیرد؟

ما آمادگی مذاکره با دولت آمریکا را نداریم و از دولت سوئیس به عنوان حافظ منافع آمریکا در ایران و یا سایر دولت هایی که تمایل داشته باشند در این زمینه نقش مثبت ایفا کنند، استفاده می کنیم. امروزه ما زندانی آمریکایی تک تابعیتی نداریم،  دو زندانی آمریکایی داشتیم که مبادله کردیم. اما شما همانطور که در خبرها دیدید روزنامه نیویورکر مثلا یک خبری را داده بود راجع به یک زندانی ایرانی که بخاطر اینکه حاضر نشده با سرویس های امینیتی آمریکا علیه کشور خود کار کند، در امریکا گروکان گرفته شده بود و ما این گروگان رو در برابر یک زندانی آمریکایی آزاد کردیم. الان هم آمادگی داریم که در کل دنیا تمام کسانی که توسط آمریکا در داخل خاک آمریکا یا با فشار آمریکا در سایر کشورها زندانی هستند را با زندانیانی که در ایران دوتابعیتی هستند، مبادله کنیم.

بزودی انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا برگزار خواهد شد، در صورت پیروزی بایدن در انتخابات آمریکا، از وی چه انتظاری دارید؟  (در آن صورت) آیا خواستار بازگشت آمریکا به برجام می شوید یا انعقاد پیمان جدیدی را بررسی می کنید؟ با توجه به صحبت های بایدن، آیا ایران امیدی به احیای روابط با آمریکا و یا حتی ارتقای آن  دارد؟

برای ما مهم نیست چه کسی در کاخ سفید باشد، برای ما سیاست آمریکا مهم است. تا زمانی که سیاست آمریکا براساس زورگویی و خروج از توافقات بین المللی باشد، ما نشان دادیم در تاریخ  2500 ساله خود و در تاریخ 40 سال پس از انقلاب، که مردم ایران زیر بار زور نمی روند و تسلیم زور نمی شوند. بازگشت آمریکا به برجام حرکت اولیه ای است که باید انجام بدهد برای این بازگشت هم باید خساراتی که به مردم ایران زده را جبران کند  و همین طور اقداماتی که برای برهم زدن برجام انجام داده، باید متوقف کند و تعهد کند که از این اقدامات انجام نخواهد داد.

برای ما سیاست مهم است، آقای ترامپ تصمیم بگیرد اشتباهات گذشته را جبران کند، آقای ترامپ اقدام و اعلام کرده که در شهادت سردار سلیمانی و همراهانش دستور مستقیم داده، کار ایشان دشوارتر است و باید آن اقدام راهم جبران کند.

رسانه های ایرانی خبری در مورد احتمال سفر شما به ترکیه برای برگزاری دیدار با همتای ترکیه ای و قطری شما منتشر كردند و سپس لغو این سفر اعلام شد. آیا واقعاً یک ملاقات و جلسه ای با همتای ترکیه ای و قطری خود داشتيد که لغو شد؟  قرار بود در چه زمینه هایی با طرف ترکیه ای و قطری گفت و گو کنید؟

آن چه که قرار بود انجام شود یک سفر دوجانبه به ترکیه بود، که به دلیل گرفتاری هایی که برای من پیش آمد، آن سفر را به تعویق انداختیم و لغو نشد. برنامه افتتاح سرکنسولگری ایران در استانبول هم بود که آن هم به تعویق افتاد. ما با قطری ها رابطه دوجانبه بسیار خوبی داریم و این رابطه را با جدیت ادامه می دهیم. به صورت سه جانبه هم برای کمک به کاهش تحریم هایی که عربستان و سه کشور دیگر علیه قطرداشتند، ما با ترکیه کمک و همکاری کردیم. این همکاری با ترکیه را ادامه خواهیم داد. بنادر ما در اختیار ترکیه است، فضای ما در اختیار قطر و ترکیه است و این به عنوان یک اقدام دوستانه است و در رابطه همسایگی، ما با دوستانمان در قطر همیشه آماده هستیم.

منابع آگاه به "اسپوتنیک" خبر دادند که ترکیه می خواهد مناطق تحت کنترلش در سوریه را یکپارچه کند و ده روز پیش  در همین راستا آنکارا از مسکو  خواست که ارتش سوریه از دو شهر "تل رفعت و منبج" عقب نشینی کند. نظر شما در این رابطه چیست؟ آیا ترکیه واقعاً از تخلیه نقاط دیدبانی خود که در مناطق تحت کنترل ارتش سوریه قرار دارند خودداری می کند؟

ما این سیاست ترکیه برای حضور در کشورهای خارجی در سوریه و عراق را کمکی به امنیت ترکیه نمی دانیم و مخل امنیت منطقه می دانیم. ما معتقیدیم که برای اینکه نگرانی های قابل درک و قابل فهم ترکیه از نیروهای تروریستی مرتفع شود، بهترین راه استقرار نیروهای سوریه و عراق در مناطق مرزی است و نه حضور نیروهای خارجی درخاک یک کشور دیگر.

نشست سه جانبه "آستانه" در سطح وزرا در چه مرحله ای است و چه زمانی انجام می شود؟

نشست سران آستانه را ما به صورت ویدیوکنفرانس در تهران داشتیم، زمانی که شرایط مناسب باشد نشست حضوری هم خواهیم داشت. همکاران ما که برای کمک به مذاکرات کمیته قانون اساسی به ژنو رفته بودند، جلسه سه جانبه  ای در ژنو داشتند. هر زمان هم که لازم باشد، وزرا هم جلسه خواهند داشت. ولی فعلا جلسه ای که دنبال می کنیم، جلسات در چارچوب آستانه بین سوریه و گروه های معارض است.

تحریم های آمریکا بر پروژه های مشترک با کشورهای همسایه (ایران) به ویژه با ارمنستان تاثیر می گذارد.  برخی پروژه‌های حوزه انرژی بین تهران و ارمنستان (مانند خط انتقال برق و نیروگاه آبی مگری) چند سالی است که مسدود و متوقف شده اند. آیا آینده و چشم اندازی برای این پروژه ها متصور است یا اینکه این طرح ها "گروگان" تحریم های آمریکا هستند؟

تحریم های آمریکا مانعی جدی برای همکاری های بین المللی است و از این جهت هم یک اقدام غیرقانونی و غیرقابل قبول است. همکاری های ما با همسایگان ادامه پیدا کرده و خواهد کرد.ممکن است برخی موانعی که آمریکایی ها ایجاد کرده اند، باعث شود که این همکاری ها قدری کندتر و با موانع بیشتری جلو برود ولی ما به اجرای این همکاری ها متعهدهستیم و طرف ارمنی هم به همین شکل.همان طور که به همکاری هایی که در کریدور شمال و جنوب داریم به آذربایجان متعهد هستیم.

سلمان بن عبدالعزیز آل سعود پادشاه عربستان سعودی ديروز ايران را متهم كرد كه با موشک های بالستیک و هواپیماهای بدون سرنشین عربستان را مورد هدف قرار داده است. به گفته ی وی عربستان دست صلح به سوی ایران دراز کرده است. پادشاه عربستان اظهار داشت که برای جلوگیری از دستیابی به سلاح های کشتار جمعی، باید فشارهای بین المللی بر ایران شدت یابد، نظر شما در رابطه با این اظهار نظرها چیست؟  آیا عربستان واقعا پیشنهاد صلح به ایران داده وایران نپذیرفته است؟

واضح است که دولت عربستان از آوریل 2015 بیش از 5 سال است که مردم یمن را به خاک و خون کشیده است، از نظر همه سازمان های بین المللی مرتکب جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت در یمن شده است. تمام کشورهایی که با آن همکاری می کنند به ویژه آمریکا و برخی کشورهای اروپایی که به عربستان سلاح می فروشند و یا حضور دارند در مخاصمات، آن ها هم ریسک مشارکت در جرائم علیه بشریت و جرائم جنکی را به دوش می کشند، در مورد پیشنهاد صلح عربستان، هیچگاه پیشنهادی نداده که ایران آن را رد کرده باشد.

در مجمع عمومی سال گذشته رئیس جمهور ما پیشنهاد امید را مطرح کرد، پویش صلح هرمز. در اجرای پیشنهاد خودشان ایشان نامه ای به پادشاه عربستان نوشتند و ایشان خیلی بی ادبانه از طریق امیر کویت به این نامه پاسخ دادند که ما حتی به آن هم پاسخ دادیم. عربستان همان طور که در اظهاراتشان هم مشخص است تمایل دارند تا آخرین سرباز آمریکایی با کسانی که با آن ها همراه نیستند، بجنگند.

شما خواستار بازرسی بی طرفانه از فعالیت های هسته ای عربستان برای اطمینان از ایمنی فعاليت ها شُدید. آیا این نگرانی وجود دارد که ریاض ممکن است یک برنامه هسته ای غیر صلح آمیز را دنبال کند؟ آیا اقدامی عملی برای رفع نگرانی تهران درباره این موضوع وجود دارد؟

اعتقاد داریم که همه کشورها حق بهره برداری صلح آمیز از انرژی هسته ای منجمله غنی سازی را دارند، این حق باید در چارچوب مقررت آژانس و به صورت شفاف انجام شود، کشورهای غربی استانداردهای دوگانه دارند.این قابل قبول نیست که استانداردهای دوگانه حاکم باشد. ما اعتقاد داریم نظارت هایی مشابه نظارت هایی که بر ایران هست بر روی کشورهایی که برنامه هسته ای پیشرفته می خواهند داشته باشد، وجود داشته باشد، اطمینان جامعه بین المللی حاصل خواهد شد.

روند عادی سازی روابط بین کشورهای عربی با اسرائیل را چگونه ارزیابی می کنید؟ آیا ممکن است این روند در سطح رابطه ی ایران با کشورهای عربی که به عادی سازی روابط با اسرائیل پرداختند، تاثیر بگذارد، مخصوصا با امارات که روابطش با اسرائيل اخیرا بهتر شده است.

 کشورهای خلیج فارس همسایگان ما هستند که ما علاقه داریم با آن ها ارتباط داشته باشیم، ارتباط آن ها با رژیم صهیونیستی ارتباطات جدیدی نیست. ملاحظه کردید عکسی که سفیر اسرائیل در واشنگتن  با سفیر امارات متحده عربی در صفحه توئیتر گذاشت و گفت من خوشحالم که روابط دیرینه دوستانه ما را می توانم عکش را رسما هم پخش کنم. لذا آن چه که در کاخ سفید اتفاق افتاد یک تحول عمده نبود، فرصتی بود برای عکس برداری و پرده برداری از روابطی که 15 و 20 سال به صورت عمیق بین کشورهای عربی حاشیه جنوبی خلیج فارس با رژیم صهیونیستی وجود داشته اشت. این رابطه نشان دهنده واقعی نبودن شعارهای این کشورها در حمایت از مردم و آرمان فلسطین و در واقع خنجر زدن از پشت به آرمان فلسطین است. به نظر ما این روابط برای صلح در منطقه و خاور میانه حتما مضر خواهد بود و رژیم صهیونیستی را تشویق می کند به سرکوب آمال و حقوق مردم فلسطین و به همین جهت ما با این روابط مخالفت کردیم و آن را به ضرر منطقه و مردم منطقه دانستیم

روابط ایران با همسایگان بر اساس احترام متقابل و سیاست جمهوری اسلامی یعنی سیاست همسایگی است، این روابط ادامه دارد. وقتی این کشورها تمایل داشته باشند با ایران همکاری مناسبت داشته باشند. متاسفانه برخی کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس از جمله امارات و عربستان و بحرین نخواستند رابطه خوبی با ایران داشته باشند. هر وقت آن ها آمادگی رابطه خوب با ایران را داشته باشند، ایران هم علاقه مند است با آن ها رابطه خوبی داشته باشد. حتما رابطه آن ها با اسرائیل نقطه قوتی در روابط ما نخواهد بود،  اما مانع روابط ما هم نخواهد بود.

رژیم صهیونیستی کاملا اطلاع دارد که در چه حدودی و چه خطرهایی را می تواند برای خودش ایجاد کند و حتما ایران در مورد امنیت خود و در مورد اب های اطرافش با حساسیت کامل پیگیری می کند.

روز دوشنبه، دولت آمریكا تحریم های جدیدی علیه ایران وضع كرد. سخنگوی واشنگتن اعلام کرد، که آمریکا تحریم ها علیه تهران را گسترش می دهد تا اینکه این کشور (ایران) را به میز مذاکره باز گرداند.  در شرایطی که اقتصاد ایران بخاطر پاندمی ویروس کرونا تضعیف شده این تحریم ها چه تاثیری می تواند در اقتصاد ایران داشته باشد؟

تحریم هایی که آمریکا روز دوشنبه اضافه کرد، در واقع اضافه کردن چند نفر به فهرست تحریم های گذشته اش بود. این هم بخاطر آن بود که آمریکا در یک حرکت پر سر و صدای بین المللی برای ادامه محدودیت های تسلیحاتی علیه ایران شکست خورد و بعد هم در تلاش برای استفاده از مکانیسم حل و فصل اختلافات شکست خورد، چون عضو برجام نیست. توجه به دو نکته ضروری است، یک اینکه آمریکایی ها روز دوشنبه تحریم کردند و از تحریمهای فرامرزی خود استفاده کردند، نشان دهنده این واقعیت است که خودشان هم می دانند که در تحریم هایشان در سازمان ملل شکست خورده است، اگر شکست نخورده بود که دیگر نیازی به تحریم های آمریکا نبود، اگر شورای امنیت تحریمی علیه ایران تصویب کرده بود دیگر کشورها موظف به اجرا بودند و نیازی نبود آمریکا به قلدری وارد شود و تحریم های خود  را اعمال کند

نکته دوم اینکه آمریکا در سیاست فشار حداکثری شکست خورده است. درست است که سیاست فشار حداکثری فشار زیادی بر مردم ایران و معیشیت و تامین داروی مردم وارد کرده است، اما مردم ایران در برابر این فشار مقاومت کردند و زانو نزدند به همین دلیل هم آمریکایی ها تا این اندازه نگران شدند که بعد از دو سال و نیم از تحریم های برجام همچنان ادامه می یابد و تحریم های تسلیحاتی در کمتر از یک ماه دیگر برداشته خواهد شد و آن ها مجبور شدند به دست و پا بیفتند  این تنشان می دهد که در تحلیل اولیه شان و درپیش بینی های اولیه اشتباه کردند و الان دارند هزینه آن را می پردازند.

اوضاع در لیبی اکنون بخش عمده ای از دستور کار بین المللی را به خود اختصاص داده است و اکنون بسیاری از کشورها در حل آن تأثیر دارند. آیا از ایران برای شرکت در دستور کار حل و فصل بحران لیبی دعوت شده است؟ نقشی که شما برای ایران در این بحران می بینید چیست؟

ما در  بحران لیبی به صورت مستقیم دخالت نداریم و امید ما این است که بر اساس عدم مداخله در امور داخلی لیبی و کمک به حل وفصل اختلافات داخلی لیبی و با احترام به دولت شناخته شده کار پیش برود و لیبی وارد مرحله صلح آمیزی شود. ایران نگران شرایط لیبی است، اما مداخله ای در لیبی ندارد.

 با توجه به بالا رفتن آمار مبتلایان به ویروس کرونا در ایران، آیا تهران تمایلی به خرید واکسن روسی کرونا و تست بالینی این واکسن در ایران را دارد؟ آیا از تحریم های های آمریکا در زمینه خرید واکسن هراسی ندارید، چرا که محدودیت های آمریکا در حال حاضر هم بر تأمین دارو، ازجمله بیماران سرطانی تأثیر منفی داشته است.

بر خلاف تبلیغات آمریکایی ها، تحریم های آمریکا مانع تبادلات بانکی که برای خریدهای دارویی نیاز است می شود. ما با طرف های مختلفی که در حوزه واکسن کرونا موفقیت داشته اند، درحال مذاکره هستیم. همانطور که می دانید خود ما هم موفقیت های خوبی در حوزه تولید واکسن کرونا و سایر ملزومات مقابله با کرونا داشته ایم و با دیگران هم همکاری می کنیم. روسیه و چین دو شریک نزدیک ما هستند و مقامات پزشکی ما با دوستان روسی و چینی هم در زمینه واکسن هایی که این کشورها در حال تولید آن هستند در حال گفتگو هستند انشاالله کار را پیش می بریم. البته تحریم ها همواره در این زمینه مانع بوده است.

 آیا ایران لوکاشنکو را به عنوان رئیس جمهور قانونی بلاروس به رسمیت می شناسد؟

ایران روابط بسیار خوبی با بلاروس دارد، سیاست ایران این است که در امور داخلی کشورها هیچ وقت دخالت نمی کند. ایشان وقتی به عنوان رئیس جمهور بلاروس شناخته شده، همه کشورها باید به مکانیزم داخلی این کشور احترام بگذارند.

واکنش و رویکرد ایران نسبت به فعالیت رو به افزایش ترکیه در منطقه (به ویژه در نخجوان) چگونه خواهد بود؟ آنکارا در این منطقه با آذربايجان تمرینات نظامی برگزار می کند و نیت و خواسته های خود نسبت به قفقاز جنوبی را پنهان نمی کند. ایران نسبت به این موضوع چه رویکرد و برخوردی دارد؟ 

ما معتقدیم که روابط با سایر کشورها باید براساس مواضع امور بین الملل و اصول منشور سازمان ملل متحد مبتنی بر عدم مداخله در امور داخلی و مبتنی بر حاکمیت و تمامیت ارضی باشد و به صورت دائمی با دوستانمان در ترکیه و آذربایجان و سایر کشورهای قفقاز و آسیای میانه در گفتگو هستیم.  برخی ملاحظاتی که ممکن است دوستان ما در مورد روابط با ترکیه مخصوصا ارمنستان را با ما درمیان می گذارند و ما هم تلاش می کنیم که از امکانات جمهوری اسلامی برای کاهش تنش استفاده کنیم. ما برای روابطمان هم با ترکیه و هم با آذربایجان و ارمنستان و سایر کشورها ارزش زیادی قائلیم.

نکات مطرح شده در این مقاله، نظرات و دیدگاه های شخصی نویسنده بوده و الزاماً عقاید هیئت تحریریه اسپوتنیک را بازتاب نمی دهد.

مقررات ارسال کامنتبحث و مناظره
کامنت از طریق اسپوتنیککامنت از طریق فیسبوک