06:35 26 سپتامبر 2020
گزارش و تحلیل
دریافت لینک کوتاه
2316

اسپوتنیک به نقل از رسانه روسی لِنتا رو می نویسد: تهران این حمله موشکی را پاسخی به ترور سردار قاسم سلیمانی فرمانده نیروهای ویژه القدس در بغداد خواند. مطابق اظهارات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، این حملات می تواند ادامه یابد. طرفین درگیری به طور قطع با آنچه اتفاق می افتد را مرتبط دانسته و مقدمه ای برای یک جنگ بزرگ مقیاسی دانستند. این درگیری برای آمریکا می تواند به چه چیزی منجر شود؟ ایران چه سلاح هایی دارد و موشک هایش به کجا می رسند؟ 

دوستان و دشمنان

نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران شامل ارتش منظم و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است. براساس گزارشی که توسط آژانس اطلاعاتی وزارت دفاع آمریكا در نوامبر 2019 منتشر شده است، در اوت همان سال، 190 هزار نفر در خدمت سپاه بودند. تعداد پرسنل ارتش منظم 420 هزار نفر است. در زمان جنگ، تعداد کل نفرات ارتش می تواند به 1 میلیون نفر دیگر افزایش یابد.

ایران دشمنان اصلی خود را ایالات متحده، اسرائیل و عربستان سعودی می داند که ادعاهای فعلی جمهوری اسلامی درباره وضعیت قدرت منطقه ای در خاورمیانه را به چالش می کشند.

ایران روابط نزدیک نظامی با سوریه و عراق دارد. در این زمینه همکاری هایی با افغانستان، بلاروس، چین، عمان، روسیه، آفریقای جنوبی، ونزوئلا، جمهوری آذربایجان، بولیوی، هند، ایتالیا، قزاقستان، لبنان، پاکستان، قطر، تانزانیا، ترکیه و ترکمنستان دارد. پس از انقلاب اسلامی در فوریه سال 1979، حکومت در ایران به روحانیون شیعه به رهبری آیت الله العظمی سید روح اله مصطفوی موسوی خمینی منتقل شد. بعد از چندی این کشور تحت تحریم آمریکا قرار گرفت.

سردار قلب ها تا ابد در دلها زنده می ماند
© REUTERS / West Asia News Agency/Nazanin Tabatabaee
ایران در مورد تحویل تجهیزات نظامی، که تا حدودی به تحکیم ثبات بیرونی رژیم کمک می کند، با اتحاد شوروی (روسیه)، چین،  کره شمالی، بلاروس و اوکراین همکاری می کند.

بودجه نظامی ایران 80  میلیونی برای سال 2019، 20.7 میلیارد دلار (مکان 15-20 در رتبه بندی جهانی) تخمین زده شده است که 3.8 درصد از تولید ناخالص داخلی کشور را تشکیل می دهد.   حدود یک سوم (34 درصد) از این مبلغ مربوط به پرداخت حقوق بازنشستگی نظامی است، اندکی کمتر (29 درصد)  سپاه دریافت می کند. حدود 17 درصد از بودجه تخصیص شده برای نیروهای مسلح به نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران می رسد.  ارتش منظم ، که عمدتاً مشغول حراست از مرزها  است، 12 درصد از بودجه نظامی را دریافت می کند.

سلاح هسته ای و موشک های بالستیک

در حال حاضر ایران فاقد سلاح هسته ای است و از تشدید غنی سازی اورانیوم به عنوان باج خواهی برای تضعیف رژیم تحریم های آمریکا استفاده می کند که باعث کاهش ثبات اجتماعی و اقتصادی جمهوری اسلامی می شود. مطابق برنامه جامع اقدام مشترک، برجام (معامله هسته ای) که در ژوئیه سال 2015 توسط ایران با ایالات متحده ، روسیه، چین، انگلیس، فرانسه و آلمان منعقد شد، ایران به حفظ سطح غنی سازی اورانیوم به میزان 3.67 درصد در طی 15 سال آینده متعهد شد به شرطی که مجموع ذخایر اورانیوم غنی شده در ایران بیش از 300 کیلوگرم نباشد.

پس از آنکه واشنگتن به طور یک جانبه از این معامله در ماه مه سال 2018 خارج شد، تهران مرحله اول از کاهش تعهدات خود را اعلام کرد و یک ماه بعد - مرحله دوم. در ژوئیه سال 2019 ، آژانس بین المللی انرژی اتمی (IAEA) تأیید کرد که ایران از سطح غنی سازی اورانیوم مشخص شده در برجام فراتر رفته است.

مهمترین سلاح های ایران موشک های بالستیک است که وسیله اصلی برای بازدارندگی از حمله مستقیم ایالات متحده، اسرائیل و عربستان سعودی به جمهوری اسلامی است. برد حداکثر موشک های بالستیک ایران 2000 کیلومتر تخمین زده می شود که از نظر تئوریک برای از بین بردن اهداف در قلمرو اسرائیل کافی است. علاوه بر موشک های بالستیک، که مسیر پرواز از آنها به راحتی قابل پیش بینی است، تهران به طور فعال موشک های بالدار و هواپیماهای بدون سرنشین قادر به مانور در ارتفاعات کم توسعه می دهد، که تشخیص آنها با سیستم های پدافند هوایی دشوار است . نقطه ضعف موشک های ایرانی - استفاده از فناوری های عقب مانده  است  که به ویژه به این امر منجر می شود که با افزایش دامنه پرواز موشک های ایرانی، انحراف احتمالی دایره ای پرواز آنها   افزایش می یابد. با این وجود، تاکتیک های ضربه گسترده  که یک نمونه از آن می تواند حمله  سپتامبر 2019  به عربستان سعودی تلقی شود، نه تنها شانس انحام حمله موفقیت آمیز را افزایش می دهد، بلکه توانایی های سیستم های پدافند ضد موشکی را نیز برای مقابله به طرز چشمگیری محدود می کند.

کمیت بجای کیفیت 

عملیات نظامی جدی در ایران نیز بعید است، زیرا این کشور منطقه ای از محدودیت و ممنوعیت دسترسی و انجام مانور را در امتداد مرزهای خود تشکیل داده است. به عنوان مثال، سواحل   خلیج فارس ، خوزه تنگه هرمز و خلیج عمان توسط زیردریایی های دیزلی برقی ساخت روسیه  و شوروی  و کره شمالی  و قایق های جنگی بیشمار با موشک های ضد کشتی و اژدرها و همچنین میادین مین محافظت می شود. اگرچه نیروی دریایی ایالات متحده از ناوگان ایرانی بسیار قوی تر است، اما برخورد مستقیم آنها در فاصله کمتر از 300 کیلومتری ساحل ایران منجر به دادن خسارات مالی آمریکا و از دست دادن وجهه و حیثیت بیشتر  واشنگتن نسبت به تهران خواهد شد.

از جمله سلاح های دیگری که ایران می تواند در صورت درگیری با آمریکا از آن استفاده کند، اول از همه، لازم است که سامانه موشکی ضد هوایی اس 300 خریداری شده از روسیه و همنوع های ایرانی ساخته شده بر اساس آن، و همچنین نسخه های مختلف موشک موبایل فاتح 110 با برد حدود 300 کیلومتر ذکر شود. صحبت کردن در مورد وضعیت نیروی هوایی مدرن در ایران، که در اختیار آن چند ده فروند جنگنده کهنه غربی و شوروی (به ویژه ، F-14 Tomcat ،F-4 Phantom II ، F-5 ، MiG-29 و Su-24MK)هست، لازم نیست. درعوض، جمهوری اسلامی توانسته است تولید هواپیماهای بدون سرنشین را رو به راه کند که در صورت بروز درگیری احتمالی فقط به دلیل حمله گسترده می تواند برای دشمن مشکل جدی ایجاد کند.

بطور جداگانه، جا دارد به قابلیت های خوب ایران در زمینه جنگ الکترونیکی، تا حد زیادی به لطف همکاری با روسیه اشاره شود و همچنین باید بزرگترین شبکه استحکامات زیرزمینی محافظت شده در خاورمیانه است را بیاد آورد که می تواند نه تنها زیرساخت های پرتاب موشک های بالستیک، بلکه زندگی رهبری کشور را نیز حفظ کند.  همچنین ممکن نیست در این باره سخنی گفته نشود که احتمال وقوع جنگ زمینی توسط ایالات متحده و متحدین آن در ایران که سطح زمین و توپوگرافی جغرافیایی بسیار پیچیده و مساحت بزرگی است، عملاً غیر ممکن است - کافی است به جنبه طولانی و بی ثمر چنین درگیری ها در افغانستان همسایه توجه شود. علاوه بر این، بر خلاف افغانستان، ایران دارای تقریباً 1900 دستگاه تانک از جمله تانک T-72S ، 2،600 نفربر زرهپوش و  2000 راکت انداز پرتاب چندگانه (MLRS) است.

راه حل به تعویق افتاده

راه حل مسئله ایران به تعویق افتاده است. مسئله این است  که حکومت مذهبی در آن کشور تهدیدی است برای موجودیت آمریکا و اسرائیل. آنها نه راه حل نظامی بلکه اقتصادی را برای ایران می بینند. لازم به ذکر است که تا مدتی این رویکرد موفقیت آمیز بود - در حال حاضر تولید ناخالص داخلی اسمی سرانه جمهوری اسلامی از 6000 دلار تجاوز نمی کند.

با این وجود، سیاست اولتیماتوم های پیگیرانه که توسط رئیس جمهور آمریكا دونالد ترامپ در مورد چین و اتحادیه اروپا اجرایی می شود و همچنین مشکلات در روابط با ترکیه و روسیه، فرصتی برای ایران باقی می گذارد. 

 

نکات مطرح شده در این مقاله، نظرات و دیدگاه های شخصی نویسنده بوده و الزاماً عقاید هیئت تحریریه اسپوتنیک را بازتاب نمی دهد.

مقررات ارسال کامنتبحث و مناظره
کامنت از طریق اسپوتنیککامنت از طریق فیسبوک