01:10 13 نوامبر 2019
آیا هند سیاست نفتی چین در قبال ایران را در پیش خواهد گرفت؟

آیا هند سیاست نفتی چین در قبال ایران را در پیش خواهد گرفت؟

© REUTERS / REUTERS/Kenzaburo Fukuhara/Pool
گزارش و تحلیل
دریافت لینک کوتاه
تهیه شده توسط
0 134

علی چگینی، سفیر ایران در هند، تأکید کرد که هند باید واردات از نفت ایران را طبق الگوی چینی شروع کند.

اسپوتنیک - سفیر ایران در هند با «یکجانبه» خواندن تحریم‌های آمریکا علیه ایران، از دهلی نو خواست که خرید نفت ایران را از سربگیرد. وی گفت: تجارت بین تهران و دهلی نو در سال ۲۰۱۹ به حدود ۱۳ میلیارد دلار رسید اما به دلیل تهدید تحریم‌های یکجانبه آمریکا و توقف واردات نفت، سرعت تجارت بین ایران و هند کاهش یافته است. وی همچنین خواستار فعال شدن بیشتر هند در زمینه اجرای پروژه چابهار شد و گفت که هند هم اکنون قادر است کاری که چین در بندر گوآدر (در پاکستان) انجام می‌دهد را انجام دهد.

هند روزانه حدود ۴ میلیون بشکه نفت خام مصرف می کند و حدود ۸۵ درصد آن را بیشتر از کشورهای خاورمیانه مانند عربستان سعودی، ایران، قطر تهیه می کند. ایران نیز دارای ذخایر بسیار هیدروکربن سنگین است و  با تهیه بیش از ۱۲ درصد واردات هند جزو سه صادر کننده برتر نفت به هند محسوب می شود.

خبرگزاری اسپوتنیک چگونگی سیاست هند در قبال خرید نفت از ایران را با کارشناسان مختلف مورد بحث و بررسی قرار داد.

آقای پیر محمد ملازهی، استاد ارشد و کارشناس مسایل افغانستان، پاکستان و هند متعقد است که هند همانند چین سیاست نفتی خود را در قبال ایران تغییر نخواهد داد.

سیاست های هند تا حدی با سیاست های چین متفاوت است زیرا ارتباطاتش با آمریکا خیلی نزدیک است و اگر سیاست آمریکا در شبه قاره هند را در نظر بگیریم واقعیتش این است که در آن جایگاهی که آمریکایی ها برای هند قائل هستند به شکل طبیعی هند را نزدیک کرده به آمریکا، همچنانکه پاکستان را نزدیک کرده است به چین که این دو کشور در منطقه رقیب هم هستند. علاوه بر آن هند ارتباطات بسیار نزدیکی با کشورهای عرب دارد و به خصوص عربستان سعودی و الان بخش اصلی نفتش را از عربستان سعودی وارد می کند و همچنین طرحهای بلند مدتی را با کشورهای عرب مورد توجه قرار دادند، منجمله یک خط لوله است که قرار است از عمان به بمبئی از بستر دریا کشیده شود و از آن طرف به اصطلاح یک خط لوله آب از این مسیر از هندوستان به کشورهای عرب کشیده شود که در آینده کشورهای عرب آب شرب خود را از این کانال تامین کنند. بنابراین روابطی که هند با دنیای عرب بخصوص عربستان سعودی دارد و همچنین اسرائیل بنظرم بر روی تصمیماتش با خرید نفت از ایران تاثیر می گذارد.

پالایشگاههای هند که نفت ایران را خریداری می کردند، الان تا حدی پالایشگاهها را سازگار کردند با نفت عربستان سعودی و این را هم باید در نظر داشته باشید که شرکت های بزرگ نفتی که در هند هستند اینها با آمریکایی ها کار می کنند و به شکل طبیعی منافع خودشان را در ارتباط با آمریکا می بینند. مجموع این شرایط را وقتی حساب کنید، به نظر می رسد که هندی ها در حد چین برای وارد نفت از ایران عمل نخواهند کرد ولی این به این معنا نباید باشد که فکر کنید هندی ها به طور کلی از نفت ایران صرفنظر می کنند، اینگونه نیست برای اینکه هند و ایران در بندر چابهار توافقی دارند که کالاهای هندی از طریق بندر چابهار به افغانستان و آسیای مرکزی صورت می گیرد و از این زوایه فکر می کنم که همچنان هندی ها تمایل دارند که با ایران در زمینه نفتی کار کنند. منتهی یک حقیقت دیگری را هم باید در نظر گرفت و آن اینست که هندی ها تلاش می کنند که مثل سابق آمریکایی ها این ها را استثنا کنند و فشار خاصی بر روی هند وارد نشود. این در حالی است که سیاست آمریکا لااقل تا به امروز این بوده که استثنای مثل سابق نه برای هند و نه برای ژاپن و نه کره جنوبی قائل نیست. بر این اساس من فکر می کنم در سطح محدودتری از چین، هندی ها بتوانند مثل آن دسته از شرکت های کوچکشان که با آمریکا کار نمی کنند با ایران کار کنند ولی در سطح گسترده و آن طوری که انتظار می رود و چینی ها دارند عمل می کنند بنظرم بعید است که آنها عمل کنند.

به گفته ی آقای شارما، رئیس پیشین شرکت نفت و گاز طبیعی (ONGC) که بزرگترین شرکت اکتشاف و تولید نفت هند محسوب می شود، کارشناسان انرژی هند نسبت به این ایده چندان خوش بین نیستند زیرا هند یک ابر قدرت مانند چین نیست:

ما نمی توانیم به همان روشی عمل کنیم که چین عمل می کند. شارما اضافه می کند: با اینکه امنیت انرژی اولویت اصلی این کشور در حال توسعه آسیا است اما این توانایی را ندارد تا به آمریکا با قاطعیت پاسخ دهد و آنها را به چالش بکشد، درست عین کاری که چین در حال حاضر با آمریکا انجام می دهد.

هند وقتی به روابط نفتی با ایران می پردازد، از خریداران سنتی نفت ایران بوده و حسن نیت فوق العاده ای از نفت ایران در صنعت نفت هند وجود دارد به گونه ای که بسیاری از پالایشگاه های نفت هند برای پردازش نفت ایران تجهیز و راه اندازی شده اند.

لیدیل پاول، رئیس گروه انرژی در بنیاد تحقیقاتی Observer یک اندیشکده مستقر در دهلی است که اینطور اظهار داشت: اساسا و قانونا، هند می تواند واردات نفت از ایران را از سر بگیرد و پیش از این هم هند اعلام کرده بوده که فقط تحریم های سازمان ملل متحد را به رسمیت می شناسد و از آنها نیز پیروی می کند ولی به دلیل نبود جایگاه هند مانند کشور چین نمی تواند چون چین رفتار کند و با آمریکا وارد مجادله شود؛ از طرفی هم در مورد موضوع کشمیر به دلیل روابط خوب و نزدیک هند با امریکا؛ دولت آمریکا نسبت به آن چشم پوشی می کند و از هند جانبداری کرده است.

آقای پیر محمد ملازهی اظهار داشت که هند در مسیر افزایش واردات نفت از ایران همانند چین با موانع خاص  رو به رو خواهد بود:

آمریکا هند را تحت فشار گذاشت، به اصطلاح یک مدتی تخفیفی داد و شش ماه وقت داد که هندی ها خودشان را با این فشارها تطبیق دهند. بنابراین فشار آمریکا بر روی هندی ها زیاد است به اضافه اینکه فشار عربستان سعودی و اسرائیل هم هست. مناسباتی که هند با عربستان سعودی و اسرائیل دارد بی تاثیر بر آن فشاری که آمریکا می آورد نیست. در کنار این امتیازاتی هم برای هند قائل هستند. مثلا عربستان سعودی تخفیف خوبی می دهد برای فروش نفت خودش و جایگزین شدن نفت ایران. این حرکت برای هند باعث انگیزه می شود و به طور مثال حتی اگر یک دلار هم در هر بشکه برای هند در خرید نفت تخفیف قائل شود در میزان بالای فروش سالانه اگر حساب کنیم، میلیون ها و میلیاردها دلار سود برای شرکت های نفتی هند ایجاد می کند. بنابراین شرکت های نفتی بر روی محاسبه منافع خودشان دارند حرکت می کنند منتهی دولت هند تا حدی متفاوت تر از این جریان است، دولت هند به دنبال این است که یک نوع توازن در مناسبات خودش با ایران، عربستان سعودی، آمریکا، اسرائیل و همچنین چین و روسیه ایجاد کند.

هندی ها این تجربه را در دوران گذشته و جنگ سرد دارند و به رغم اینکه با روسها خیلی نزدیک بودند اما توانسته بودند یک توازنی را در مناسبات بین المللی خودشان بین منابع قدرت جهانی ایجاد کنند. الان هم برداشت من اینست که هم در سطح منطقه ای هم در سطح بین المللی هندی ها همین سیاست را دارند پیش می برند و نمی خواهند که به طور کامل در یک موضع بگنجند و شرقی یا غربی شوند، بلکه می خواهند از همه امکانات موجود از هر دو طرف و از قدرت های رقیب منطقه ای و بین المللی بر اساس منافع ملی خودشان سود ببرند به همین دلیل برداشت من این است که هندی ها همچنان توازن در مناسبات خارجی خودشان را هم در سطح منطقه و هم در سطح بین المللی ادامه خواهد داد.

در کارشناسان انرژی گمان می کنند، حتی اگر هند تصمیم بگیرد به توصیه سفیر ایران توجه کند ممکن است مشکل لجستیکی مانند پیدا کردن و رهگیری نفتکش ها که بیشتر متعلق به کشورهای غربی است به وجود بیاید. بعد این مسئله پیش می آید که چه کسی می تواند بیمه این نفتکش ها و همچنین مشکل پرداخت به ایران را تأمین کند. همه اینها در راه خواهند بود.

نکات مطرح شده در این مقاله، نظرات و دیدگاه های شخصی نویسنده بوده و الزاماً عقاید هیئت تحریریه اسپوتنیک را بازتاب نمی دهد.

مقررات ارسال کامنتبحث و مناظره
کامنت از طریق فیسبوککامنت از طریق اسپوتنیک