17:30 23 آوریل 2019
آیا تروریسم اسلامی نابود شده است؟

آیا تروریسم اسلامی نابود شده است؟

© REUTERS / Jorge Silva
گزارش و تحلیل
دریافت لینک کوتاه
ولادیمیر ساژین
280

اسپوتنیک- سال 2019 با شکست تشکیل شبه دولتی خلافت اسلامی (دولت اسلامی عراق و شام، ممنوع شده در روسیه) متمایز شد.

ولادیمیر ساژین خاورشناس مطرح روس و تفسیرگر آژانس اسپوتنیک در این رابطه می پرسد: آیا این شکست به معنای نابودی تروریسم اسلامی است؟

در سال های ده قرن بیستم میلادی، داعش تهدید اصلی به امنیت بین المللی و نظم جهانی شد. در تاریخ 29 ژوئن سال 2014، داعش تاسیس خلافتی را اعلام کرد که مدعی برقراری سلطه جهانی است.

مطابق طرح جهادیون، خلافت اسلامی باید از چین تا اقیانوس اطلس، از اروپای مرکزی و سیبری تا خط استوا در آفریقا گسترش یابد. خلافت شامل همه کشورهای مسلمان بدون استثنا است، از جمله ایران و غیر مسلمان- اسرائیل، و همچنین سرزمین های "اشغال شده توسط ملل کافر" — کل خاورمیانه و شمال آفریقا. علاوه بر این، خلافت به آسیای غربی و اروپا (اسپانیا، بالکان، رومانی و اتریش) چشم می دوزد. پایتخت خلافت، شهر رقه سوریه اعلام شد.

ابتدا این دولت در سرزمین های اشغالی عراق و سوریه ساخته شده بود، جایی که جهادیون، از 8 تا 10 میلیون نفر از مردم محلی را به بردگی تبدیل کرده اند، تلاش کردند تا پایه خلافت آینده را ایجاد کنند. در همان زمان، مسیحیان، یزدی ها، شیعیان و کردهای سوری و عراقی عملا نابود شدند.

داعش و گروه های وابسته به آن علاوه بر سوریه و عراق، سرزمین های کوچکی را در افغانستان، مصر، یمن، لیبی، نیجریه، سومالی و جمهوری دموکراتیک کنگو کنترل می کردند. داعش که از امکانات مالی گسترده برخورداراست، برای افزایش تعداد سلول های تروریستی "خفته" در مراکش، الجزایر، تونس، پاکستان، عربستان سعودی، لبنان، اندونزی، فیلیپین، قفقاز شمالی و کشورهای اروپایی به شدت فعال بوده است.

داعش در دوره "شکوفایی" جنایتکارانه خود در سال های 2014-2017 یکی از بزرگترین گروه های تروریستی در خاورمیانه، خوب تسلیح شده بود. در صفوف آن بیش از 100 هزار نفر عمدتا در سوریه و عراق می جنگیدند. در همان زمان، به گفته مرکز تحلیلی گروه سوفان، در رده های داعش از 27 تا 31 هزار مزدور از 86 کشور از جمله روسیه می جنگیدند. همه جهانیان از روش های بی رحمانه و مختص دوران قرون وسطی در مقابله با مخالفان شوکه شدند.

داعش در زمینه ارتقاء آنلاین ایدئولوژی جهادی یک انقلاب واقعی انجام داد و تنها از طریق شبکه های اجتماعی توانست یک جنبش قدرتمند اجتماعی ایجاد کند و دهها هزار جنگجوی خارجی را از سراسر جهان، از جمله روسیه، استخدام کند. خلافت، به عنوان یک شبه دولت، از بین می رود اما موضوع این خلافت که بعد از جنگ های ضد تروریستی باقی می ماند ناپدید نمی شود. تروریسم اسلامی در حال تغییر شکل است.

می توان با احتمال زیاد حدس زد که داعش شکست خورده، راه نگه داری گروه های تروریستی باقی مانده، بازنویسی دسته های قدیمی و استخدام افراد جدید را در پیش خواهد گرفت. "قطعات" داعش در سراسر جهان گسترش خواهد یافت. الکس یوانگر رئیس سرویس ویژه MI6 در کنفرانس امنیتی اخیر مونیخ، گفت: "قلع و قمع نظامی خلافت، به این معنی نیست که تهدید تروریست ها را از بین برده ایم. ما شاهد چگونگی اصلاح و گسترش آن […] در سوریه و خارج از آن هستیم […] این یک شکل سنتی سازمان تروریستی است". اوسولا فون در لایین، وزیر دفاع آلمان، در همان کنفرانس مونیخ، گفت که داعش به عمق فعالیت های زیرزمینی رفته است و با سایر گروه های تروریستی ارتباط برقرار می کند.

داعش به دنبال راهی برای خروج از وضعیت ناشی از تخریب خلافت است. چند راه "خروج" وجود دارد.
اول، "انحلال" شبه نظامیان در میان مردم محلی در سوریه و عراق، ایجاد سلول های به اصطلاح "خفته" توسط آنها و انتظار دستور برای از سرگیری عملیات خرابکارانه سازمان یافته.
دوم، انتقال به مناطق صعب العبور سوریه و عراق و ایجاد گروه های چریکی در آنجا.

سوم، نفوذ تدریجی به کشورهای دیگر که در آنها یک پایگاه ایجاد شده است یا در بدترین حالت طرفداران داعش وجود دارند که برای عملیات آینده این سازمان مهم است. اول از همه، به لیبی، که داعش در آنجا شهرهای درنه، نوفلیه، سِرت و میدان نفتی المبروک را کنترل می کند. علاوه بر این، در این کشور داعش می تواند در مقابله مدنی میان طرابلس و تبرک طرف ثالث باشد.
در افغانستان، داعش در حال حاضر هم به عنوان طرف ثالث در رویارویی میان کابل و طالبان تبدیل شده است. درست است که روند مذاکرات جامعه بین المللی (اول از همه، فدراسیون روسیه و ایالات متحده — در فرمت جداگانه، مستقل از یکدیگر) با جنبش طالبان افغانستان می تواند منجر به کاهش تنش در این کشور شود، که بدون شک، فرصت های داعش را محدود خواهد کرد.

در مصر، جهادیان محلی بعضی مناطق شبه جزیره سینا را تحت کنترل درآوردند.
گروه بوکوحرام که شمال شرق نیجریه را کنترل می کند و حمله به چاد، کامرون و نیجر انجام می دهد، اخیرا تحت فرماندهی داعش قرار گرفته است. فرصت های خاصی برای داعش در یمن، سومالی، جمهوری دموکراتیک کنگو وجود دارد.

چهارم، بازگشت شبه نظامیان باقیمانده داعش ممکن است به طور جداگانه، اما همچنین ممکن است به شکل یک گروه کوچک و متحد باشد.

شایان توجه است که در سال های اخیر بسیاری از شبه نظامیان از خلافت اسلامی شکست خورده به خانه های خود بازگشته اند. به عنوان مثال، حدود 30 درصد از 5000 شبه نظامی داعشی شهروند اتحادیه اروپا یعنی 1500 نفر به اروپا بازگشته اند، (300 نفر آنها به فرانسه رفتند)، حدود 900 نفر از جمهوری های شوروی سابق (از جمله 400 از فدراسیون روسیه)، 800 نفر از تونس، 760 نفر از عربستان سعودی و 250 نفر از اردن به میهن خود باز گشتند. حضور تروریست های مجرب برای امنیت کشورهایشان بسیار خطرناک و فاجعه بار است.

وحدت جامعه جهانی در مبارزه با تروریسم ضروری است. با این حال، حتی در سوریه، در مبارزه علیه داعش، اتحاد کامل نیروهای ضد تروریستی با درک متقابل خطر دشمن مشترک مشاهده نشد.

تعریف عمومی تروریسم بین المللی هنوز حاصل نشده است. اغلب این اصطلاح به عنوان وسیله ای برای مبارزه سیاسی استفاده می شود، زیرا هر کشور خودش تعیین می کند که آیا یک گروه متعلق به "تروریست ها" یا "مبارزان آزادی" است. بنابراین، در فدراسیون روسیه 21 سازمان اسلامی به عنوان تروریست شناخته شده است و در ایالات متحده آمریکا 33 تا. هیچ پایه حقوقی بین المللی برای حل جمعی این مشکل وجود ندارد. حال آنکه یگانه راه موثر مبارزه با این شر بین المللی تشریک مساعی همگان است.

مقررات ارسال کامنتبحث و مناظره
کامنت از طریق فیسبوککامنت از طریق اسپوتنیک