07:43 17 نوامبر 2018
پارادوکس سیاست ایران در مورد آمریکا و عربستان

پارادوکس سیاست ایران در مورد آمریکا و عربستان

© Fotolia / Peyman Kaiedi
گزارش و تحلیل
دریافت لینک کوتاه
2215

سیاست ترامپ و مقامات عربستان سعودی شرایطی را ایجاد می کند که در آن حمله به ایران تنها گامی موثر است

اسپوتنیک- به نقل از رسانه آمریکایی نشنال اینترست: بسیاری چیزها گویای آن است که ناپدید شدن جمال هاشقجی، روزنامه نگار مخالف، منجر به تغییر در روابط بین ایالات متحده و عربستان سعودی خواهد شد. مشخص نیست که آیا این تغییرات و فشار واشنگتن شامل ایران خواهد شد یا نه.

به نوشته این نشریه، استراتژی کنونی ایران که با خوشحالی در کاخ سفید پذیرفته شده و به طور فعال توسط عربستان سعودی و اسرائیل قبول می شود، احتمالا منجر به رویارویی نظامی خواهد شد، صرفنظر از اینکه فرض های رهبر آمریکا در مورد وضعیت اقتصاد ایران و قابلیت زندگی سیاسی این کشور درست باشد یا خیر.

دولت ترامپ ضمن اجرای سیاست ایرانی، معتقد است جمهوری اسلامی در آستانه فروپاشی است. کاخ سفید معتقد است که کافی است در طول چند هفته آینده به آن کشور کمی بیشتر فشار وارد شود و فروپاشی دولت آن اجتناب ناپذیر است. فرضیه خطرناک است، زیرا هر دو، دونالد ترومپ، رئیس جمهور آمریکا و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، ممکن است اشتباه کنند و حدس شان درست نباشد و ایران قابلیت زندگی خود را نشان خواهد داد و پس از این نظام ایران خصمانه تر از قبل خواهد شد. اگر هر دو واشنگتن و ریاض به درستی وضعیت رژیم ایران را ارزیابی می کنند، آیا رهبری جمهوری اسلامی بدون فعالیت باقی خواهد ماند در حالی که ایالات متحده، عربستان سعودی و اسرائیل قبر کندن برایش باشند؟ تاریخ پر از نمونه هایی است که در آن فشار به رویارویی و نه تسلیم شدن منجر شده است.

اگر ترامپ اشتباه کند و دولت ایران ثبات بیش از حد را نشان دهد، ایالات متحده در معرض خطر قرا خواهد گرفت. اگر انزوای کامل ترامپ در جلسه اخیر شورای امنیت سازمان ملل با شرکت او چیزی خارق العده ، پس چنین وضعیتی به زودی ممکن است تکرار و به قاعده تبدیل شود. در عین حال، واشنگتن با اقدامات خود، کشورهای دیگر را مجبور به ایجاد سیستم های مالی جایگزین برای دفاع از خود در برابر تحریم های ایالات متحده، خواهد کرد که به طور فزاینده به عنوان اقدام های غیرقانونی به نظر می رسند. در نتیجه، احتمال بالایی وجود دارد که دلار تضعیف شود و توانایی واشنگتن در استفاده از سیستم مالی موجود به عنوان ابزار قدرت ملی خود کاهش یابد.

افزون بر این، در نتیجه افزایش تنش ها از سوی دولت ترامپ و تلاش هایش برای تغییر رهبری سیاسی در جمهوری اسلامی، احتمال دارد که ایران سیاست خصمانه تر را آغاز کند و هدفش مقابله با نفوذ آمریکا در خاورمیانه باشد. در حال حاضر هم روشن است که به خاطر فشار ترامپ، آن میانه رو که به نفع حل دیپلماتیک اختلاف ها بین ایران و غرب و همچنین کاهش تنش ها، اقدام کردند، موضع خود را از دست دادند. از سوی دیگر، سیاست های جنگجویانه ترامپ به نفع طرفداران خط مشی سختگیرانه در ایران بود که مسئولیت عملیات در سوریه و یمن را بر عهده دارند. سیاستمداران ایران معتقدند که تلاش برای همکاری با آمریکا به دلیل خارج شدن ترامپ از تعاهد هسته ای صورت نگرفته است. به نوبه خود، خطی که توسط ارتش در منطقه انجام شد، به امنیت جمهوری کمک کرد.

با این وجود، یک مشکل واقعی با رویکرد فشار حداکثر ایالات متحده وجود دارد. حتی اگر فرضیه های ترامپ درست باشد و نظام ایران در آستانه فروپاشی قرار دارد، نمونه های تاریخی زیادی وجود دارد حاکی از این که رویدادهای بعدی ممکن نیست در مسیری که رئیس کاخ سفید ان را مطرح کرده سیر کند. ترامپ باید به جای تسلیم شدن، از تهران منتظر مقابله باشد. و به نظر می رسد که این دقیقا همان چیزی است که ریاض آن را می خواهند.

مثالهای زیادی وجود دارد حاکی از این که سیاست فشار دادن منجر به افزایش خارج از کنترل تنش ها شده بود. برای مثال، در دسامبر 1941، سفیر ژاپن در ایالات متحده هشدار داد: اگر آمریکا تحریم غیر قابل قبول گاز و نفت در مورد ژاپن را ادامه دهد، پس توکیو "ترجیح می دهد که مبارزه کند و به فشار تن نخواهد داد". پنج روز بعد ژاپن به پرل هاربر حمله کرد که منجر به مرگ 2 هزار و 403 سرباز آمریکایی شد و یک درگیری مستقیم میان ایالات متحده و ژاپن در منطقه اقیانوس آرام آغاز شد. اگرچه بسیاری معتقدند حمله به پرل هاربر به طور غیر منتظره صورت گرفته است، بدون هیچ هشداری مبنی بر اعمال آن انجام نشده بود.

پرچم عربستان
© Sputnik / Mikhail Voskresenskiy
اگر ممکن است بر تجربه ژاپن بنا شود و اگر تحریم اقتصادی ترامپ بتواند رژیم اسلامی را به سمت فروپاشی سوق دهد، هشدارهای تهران درمورد مسدود کردن تنگه هرمز ممکن است لفاظی بسیار خالی نباشد. مقامات آمریكا برای چندین سال به طور مرتب هشدار داده اند كه اگر ایران امکان نداشته باشد نفت خود را صادر كند، برای جلوگیری از انتقال نفت سایر كشورها از طریق خلیج فارس دست به اقدام خواهد زد. پیشتر به چنین اظهاراتی چشم بسته می شد، چرا که چنین حرکتی به معنی جلوگیری از صادرات نفت ایران بود.

با این وجود، اگر تهران در وضعیتی قرار گیرد که در هر صورت نمیتواند نفتش را به فروش برساند، ناگزیری سقوط مقامات حتمی شده و بنابراین، خطر این که تهران ریسکی مانند رهبری ژاپن داشته باشد، افزایش خواهد یافت. به گفته حسین علایی، فرمانده پیشین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، اگر تهران به این نتیجه برسد که بقای آن در معرض خطر قرار دارد، ممکن است لازم باشد از "مرگ توسط هزار زخم خنجر" جلوگیری شود و اقدامات فوق العاده ای برای تغییر وضعیت انجام دهد. چیزی که در شرایط عادی غیر قابل تصور است، در شرایطی که توسط ترامپ ایجاد شده است، یک سیاست منطقی و شاید تنها گزینه برای ایران به نظر می رسد.

این پارادوکس سیاست ایران در مورد آمریکا و عربستان سعودی است: صرف نظر از اینکه ترامپ در دیدگاه خود درباره ایران حق دارد یا خیر، مقابله اجتناب ناپذیر است.

 

مقررات ارسال کامنتبحث و مناظره
کامنت از طریق فیسبوککامنت از طریق اسپوتنیک