14:44 24 سپتامبر 2018
اقتصاد و سیاست ایران زیر بار فشار تحریم های آمریکا

اقتصاد و سیاست ایران زیر بار فشار تحریم های آمریکا

© Sputnik / Sergey Mamontov
گزارش و تحلیل
دریافت لینک کوتاه
ولادیمیر ساژین
جنگ تجاری آمریکا (80)
0 89

اسپوتنیک - ولادیمیر ساژین، خاورشناس مطرح روس و تفسیر گر دایم این آژانس در باره وضعیت ایران پس از اعمال تحریم های آمریکا، چنین می نویسد:

وضعیت اقتصاد ایران قبل از اعلام تحریم ها از سوی ترامپ رییس جمهور آمریکا نیز چندان خوب نبود لیکن در رابطه با شروع اجرایی برجام در ایران منتظر فرا رسیدن اوضاع بهتری بودند. ولی تحریم ها همه چیز را بدتر کرد. نرخ ریال سقوط کرده و مردم با شتاب زدگی به خرید دلار دست زدند. در ماه ژانویه امسال نرخ دلار در بازار سیاه 43 هزار ریال بود و در آخر اوت به 107 هزار رسید. نرخ رسمی در این هنگام از 36 هزار ریال الی 42 هزار پایین آمد. بازار سیاه ارز رونق گرفته است. به نوشته وال استریت ژورنال، دلارهای سفارشی تحت پوشش پیتزا به منزل مشتری حمل می شودد. بیکاری و تورم رو به افزایش است.

اپوزیسیون هیچ فرصتی از دست نمی دهد تا مسوولیت وضعیت پدید آمده را بر عهده حسن روحانی رئیس جمهور و تیم اصلاح طلیان لیبرال او بگذارد. در اواخر ماه ژوئیه نمایندگان اپوزیسیون در مجلس شورای اسلامی از حق قانون اساسی برای فراخوانی رئيس جمهور برای دادن گزارش کارآیی فعالیت های خود استفاده کردند. آنها یک ماه به رییس جمهور روحانی مهلت دادند تا به این پرسش ها پاسخ بدهد: چرا دولت برای پایان دادن به رکود اقتصادی، افزایش بیکاری، قاچاق ویرانگر برای تولیدات میهنی، دلایل سقوط ریال ایران، کاری نکرده است.

حسن روحانی رییس جمهور ایران گفت: "ما از آمریکا یا مشکلات اقتصادی ترس نداریم. ما تمام مشکلات را برطرف خواهیم کرد <…>. شما می توانید درباره بیکاری، ارز، رکود و قاچاق صحبت کنید. من فکر می کنم مساله دید مردم در مورد آینده کشور مطرح است. مردم از آمریکا نمی ترسند، از اختلاف نظرهای ما می ترسند. اگر آنها می ببینند که ما متحد هستیم، آنها بر این باورند که مشکلات حل خواهند شد."
در عین حال، او اذعان کرد که بخشی از جمعیت این کشور"اعتقاد به آینده جمهوری اسلامی را از دست داده و شک و تردید در قدرت آن دارند".

نمایندگان مجلس توضیحات رئیس جمهور را نپذیرفتند. آنها نارضایتی خود را از کار روحانی و دولت او ابراز نمودند. افزون بر این، نمایندگان مجلس به نیروهای دولتی ضربه زدند و در نتیجه تلاش های آنها همکاران رئیس جمهور روحانی — مسعود کرباسیان وزیر اقتصاد و دارایی، علی ربیعی وزیر تعاون، کار و امور اجتماعی استعفا دادند. پیشتر ولی الله سیف رئیس بانک مرکزی، از کار اخراج شد و به جای او عبدالناصرهمتی منصوب گردید. هیچ تردیدی نیست که این — انعکاس سیاسی تحریم های آمریکا است. این یک شاخص واضح از لرزهای قبل از فوران آتشفشان است که می تواند تمام منظره سیاست داخلی را تغییر دهد.

روشن است که وضعیت سیاسی جمهوری اسلامی ثبات خود را از دست داده است. فرایند بروز شکاف بین نخبگان حاکم بر کشور آشکار است. با این حال، هنوز زود است در باره بروز بحران رژیم اسلامی صحبت کنیم. تحریم های آمریکا تنها رئیس جمهور روحانی و تیم او را در معرض خطر قرار داده است، که برای گفت و گو با غرب آماده بودند. ضعف سیاسی در حال رشد رئیس جمهور روحانی و دولت او یک فرصت برای تقویت مخالفانشان یعنی رادیکال ها و طرفداران خط سخت است که می خواهند مواضع خود را مستحکمتر کرده و در سیاست داخلی و خارجی نقش چشمگیری ایفا کنند.

مسئله برکناری روحانی هنوز مطرح نیست. پیشوای ایران آیت الله خامنه ای، با ترس از انفجار سیاسی داخلی، (لا اقل در گفتار) به حمایت از رئیس جمهور پرداخت. با این حال، در این شرایط، سیاست (داخلی و خارجی) خود روخانی تحت تاثیر فشار مخالفان می تواند به طور کلی اصلا به سمت اصلاحات و آزادسازی تغییر نکند.

سووال این است که آیا ایران با تقاضاهای ترامپ موافقت خواهد کرد یا نه، آیا مذاکرات جدید با واشنگتن برای مصالحه در مورد برنامه های هسته ای — موشکی ایران صورت خواهد گرفت یا خیر. امروز می توانیم با اعتماد به نفس بگویم، این کار محال است. این

 امر در حکم مرگ سیاسی روحانی و حتی پیشورای ایران می بود. مشکل بتوان گفت که بعد چه خواهد بود. بسیاری چیزها به امکان حفظ معامله هسته ای و توانایی مخالفان ترامپ در اروپا و آسیا برای مقابله با تحریمات ضد ایرانی از لجاظ مالی و اقتصادی بستگی دارد.

و اما آیت الله خامنه ای نسبت به این امر برخورد بدبینانه ای دارد. او در 29 اوت اظهار داشت که ایران باید امید نجات معامله هسته ای حاصل شده توسط اروپاییان را دور بیاندازد. وی به دو نکته قابل توجهی اشاره کرد. اول: معامله هسته ای هدف نیست بلکه یک وسیله است و اگر ایران متوجه شود که این معامله مغایر منافع ایران باشد از آن منصرف خواهد شد. و دوم: ایران قصد ندارد در باره توافق جدیدی در هر سطحی با آمریکا مذاکره کند زیرا این، مذاکرات "ناشایست" است.

در حقیقت امر، برای مذاکرات جدید در مورد مسائل مربوط به موشک های هسته ای، هیچ شرایطی وجود ندارد و هیچ مشوق هایی برای ایران وجود ندارد.

در بدترین حالت، اگر اقتصاد ایران در حال فروپاشی باشد، عناصر بسیار رادیکال می توانند به دور قشر حاکم در تهران متمرکز شده و در اطراف سپاه پاسداران و مخالفان سیاسی روخانی قرار گیرند و برای آنها مسئله مذاکرات با آمریکا اصلا مطرح نخواهد بود. ایران دوباره به قلعه محاصره شده تبدیل خواهد شد، جایی که اقتصادی بر پایه بسیج یا توحید برقرار خواهد شد، همانطور که در طول جنگ ایران و عراق 1980-1988 بود. جمهوری اسلامی ایران دوباره در پیله خود جا گرفته و بیشتر به ماجراجویی های ضد غربی در منطقه خواهد پرداخت.

 

ممکن است عقاید نویسندگان مقالات با سیاست های اسپوتنیک مطابقت نداشته باشد.

 

موضوع:
جنگ تجاری آمریکا (80)
مقررات ارسال کامنتبحث و مناظره
کامنت از طریق فیسبوککامنت از طریق اسپوتنیک