21:10 22 سپتامبر 2018
حرکت ایران در مقابل کیش مات آمریکا

حرکت ایران در مقابل کیش مات آمریکا

© AFP 2018 / Atta Kenare
گزارش و تحلیل
دریافت لینک کوتاه
ولادیمیر ساژین
5134

به گزارش اسپوتنیک، در حال حاضر این سوال مطرح است که آیا برجام - معامله هسته ای باقی خواهد ماند یا نه. این امر به طور کامل به اتحادیه اروپا، به ویژه بریتانیا، فرانسه و آلمان وابسته است.

ولادیمیر ساژین، خاورشناس و محقق مسایل ایران در مطلب اختصاصی برای اسپوتنیک نوشت: این سه کشور هنگام تهیه موافقتنامه هسته ای همکاری کرده بودند. بدون شک، آمریکایی ها اروپاییان را تحت فشار قرار می دهند تا آنها از خط ضدایرانی واشنگتن پیروی کنند، ولی آنها که روابط تجاری گسترده با ایران دارند تلاش می کنند به مصالحه برسند. به همین دلیل است که پیشوای دینی جمهوری اسلامی ایران، آیت الله علی خامنه ای، در واکنش به اولتیماتوم های واشنگتن، اولتیماتوم خود را نه به ایالات متحده منفور، بلکه به اتحادیه اروپا داد.

آیت الله خامنه ای در دیدار با رهبران و فعالین سیاسی در تاریخ 23 ماه مه گفت که پس از تصویب توافق هسته ای با ایران در ماه ژوئیه سال 2015، ایالات متحده بارها مفاد آن را نقض کرد، اما "اروپا ساکت ماند". حالا برای اینکه ایران همچنان از مفاد توافقنامه مربوط به برنامه اتمی پیروی کند، تهران اعلام کرد که اروپا باید اجرای خواست های زیر را تضمین نماید.
اول: اروپا باید قطعنامه ای را تصویب کند که ایالات متحده را به دلیل نقض قطعنامه 2231 که به اتفاق آرا از سوی شورای امنیت سازمان ملل متحد در تاریخ 20 ژوئیه 2015 به تصویب رسید، محکوم کند. در این سند شورای امنیت از امضای برجام — معاهده هسته ای حمایت کرد. علاوه بر این، قطعنامه 2231 تصمیمات قبلی شورای امنیت سازمان ملل را در مورد برنامه هسته ای ایران لغو کرده است.
دوم: اروپا باید وعده دهد که مسایل مربوط به ساخت موشک در ایران را مطرح نخواهد کرد و همچنین سعی نخواهد نمود تا بر سیاست منطقه ای تهران تاثیر بگذارد.
سوم: اروپا نباید در امور داخلی ایران مداخله کند.
چهارم: اروپا باید با تحریم های آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران مقاومت کند.
پنجم: اروپا باید این اطمینان را تضمین که نفت ایران در ابعاد کامل به فروش برسد.
ششم: علاوه بر این، اروپایی ها باید این امر را تضمین کنند که آنها خسارات وارده به ایران را جبران کرده و نفت ایران را خریداری کنند.
هفتم: آیت الله خامنه ای درخواست کرد که بانک های اروپایی عملیات را با ایران تضمین کنند و گفت: ما با انگلیس، فرانسه و آلمان اختلاف نداریم، اما بر اساس تجربه قبلی به آنها اعتماد نداریم. وی هشدار داد که در صورت کمترین تأخیر به پاسخ دادن به کشورهای اروپایی، ایران حق دارد فعالیت های هسته ای خود را از سر بگیرد.

خواسته های ایرانیان مانند درخواست های آمریکایی ها که دو روز پیش توسط مایک پومپئو وزیر امور خارجه جدید اعلام شده است کلا قابل اجرا نیست. رهبر جمهوری اسلامی ایران در مورد تصویب قطعنامه کشورهای اروپایی علیه ایالات متحده صحبت می کند. اما آمریکا و اروپا روابط ویژه ای دارند. فرانسه، آلمان و بریتانیا متحدان اصلی آمریکایی ها در اروپا هستند و البته هیچ قطعنامه ای را صادر نخواهد کرد، هر چند که آنها از برجام حمایت می کنند. به گفته سید عباس عراقچی معاون وزیر خارجه ایران، برای این کار به اروپاییان مهلتی از 45 روز تا دو ماه داده شده است.

امر دیگری نیست أقای پامپئو؟
© AP Photo / J. Scott Applewhite
و اما اتحادیه اروپا قصد ندارد تسلیم شود. اتحادیه اروپا از منافع شرکت های اروپایی که در ایران سرمایه گذاری می کنند دفاع خواهد کرد و برای پیروی از معامله هسته ای ابراز آمادگی کرد. سند مربوطه در نشست سران اتحادیه اروپا در صوفیه در روزهای 16-17 ماه مه به تصویب رسید. فدریکا موگرینی رئیس دیپلماسی اروپا گفت: ترویکای اروپایی — فرانسه، آلمان، بریتانیا — و ایران موافقت کردند که برنامه ای برای حمایت و تقویت روابط اقتصادی با ایران در پاسخ به خروج ایالات متحده از برجام طرحریزی کنند. ژان ایو لودریان وزیر امور خارجه فرانسه اظهار داشت که اعمال تحریم های خارج از قلمرو غیرقابل قبول است: اروپایی ها قصد ندارند پول خارج شدن آمریکا از برجام را که خودشان آنرا امضا کرده اند پرداخت کنند. در عین حال، اروپا موظف شد اقدامات لازم را برای محافظت از شرکت های خود در ایران انجام دهد. فرانسه پیشنهادات خود را به کمیسیون اروپا برای اقدامات مسدود کردن تحریم های آمریکا ارائه خواهد داد. در عین حال، اروپا باید اقدامات لازم را برای محافظت از شرکت های خود در ایران انجام دهد.

برجام 2 چیست؟
© AP Photo / Kevin Lamarque/Pool Photo
تحریم های ایالات متحده علیه ایران از تاریخ 6 اوت آغاز خواهد شد، قبل از این تاریخ اصلاحات لازم در این مقررات مورد نیاز است. علاوه بر این، اتحادیه اروپا از کشورهای عضو دعوت کرد که در سطح ملی صدور اجازه تحویل پول و پرداخت بانکی به بانک مرکزی ایران را بررسی کنند. کمیسیون اروپایی اعلام کرد: این اقدام به تهران اجازه خواهد داد که به رغم تحریم های ایالات درآمد حاصل از فروش نفت را داشته باشد.

فرانسه همچنین ایجاد یک مرکز مالی اروپایی را پیشنهاد کرد که اجازه تجارت با ایران را به یورو داده و اروپایی ها را از وابستگی دلاری رهایی می کرد. از یک طرف، آنها باید ایالات متحده را متقاعد کنند حداقل یک پنجره کوچک برای تجارت اروپا با ایران را باقی بگذارد. از سوی دیگر، این امر مقامات اروپایی را وادار می سازد ایران را قانع کند که به اوضاع پدید آمده، به طور دقیق و واقعگرایانه بنگرد.

به طور کلی، می توان گفت که سرنوشت برجام در هوا است. هیچکس شک ندارد که ایالات متحده از این معامله خارج می شود، اما آیا کشورهای باقی مانده بتوانند حداقل پایه های آن را حفظ کنند؟ خیلی چیزها، به ویژه وضعیت حول ایران و سراسر خاورمیانه به سرنوشت برجام وابسته است.

مقررات ارسال کامنتبحث و مناظره
کامنت از طریق فیسبوککامنت از طریق اسپوتنیک