01:31 21 نوامبر 2018
بونکر-42 واقع در مرکز مسکوبونکر-42 واقع در مرکز مسکو

پناهگاه سران مملکت در عمق 65 متری زمین+تصاویر

© Sputnik / Pouya Mamaghani © Photo / Pouya Mamaghani
1 / 2
گزارش و تحلیل
دریافت لینک کوتاه
سمیه پسندیده
4293

حتی کارگرانی که در این مخزن زیر زمینی مشغول بکار بودند، هرگز نمی دانستند که در حال ساخت یکی از عظیم ترین قرارگاههای زیر زمینی در تاریخ هستند.

خبرگزاری اسپوتنیک- تقریبا یک ماه طول کشید تا هماهنگی لازم برای ورود به قرارگاه زیر زمینی شماره 42 در شهر مسکو انجام گرفت، اینجا بدون هماهنگی قبلی امکان بازدید وجود ندارد. پیدا کردن این یادگار باقی مانده از دوران اتحاد شوروی سخت نبود، درست در مرکز شهر و سه چهار دقیقه بعد از ایستگاه مترو تاگانسکایا ساختمان زرد رنگ قدیمی که با رنگ قرمز و با حروف بزرگ روی آن نوشته شده «بونکر- 42»، دانه های درشت برف می بارید و باید پشت در منتظر می ماندیم تا زمان بازدید گروهی آغاز گردد، اما بخت یار بود و رئیس موزه خود به استقبالمان آمد و تا پایان بازدید نیز همراهی کرد.

نقشه پناهگاه زیر زمینی بونکر 42
© Sputnik / Pouya Mamaghani
نقشه پناهگاه زیر زمینی بونکر 42


قبل از اینکه وارد مجموعه اصلی شویم به همراه رئیس موزه ابتدا در یک اتاق کوچک با میز مستطیلی و شش صندلی که با یک دوربین مدار بسته رصد می شد، دقیقه ای بی هدف گفتگو کردیم که اتفاقا بازدید در همان اتاقک نیز به پایان رسید و من احتمال دادم این کار با هدف حفظ برخی مسائل امنیتی صورت می-گیرد. دسترسی به محوطه اصلی قرارگاه برای عموم مردم از طریق یک راه پله فلزی امکان پذیر است که درهجده طبقه زیر زمین قرار دارد، اما ما با آسانسور به عمق 65 متری زمین رفتیم. پله ها عرض و ارتفاع متفاوت داشتند تا در صورت دویدن یا حرکت با عجله افراد روی این پلکان امکان برقراری حداکثر تعادل وجود داشته باشد.

تونل ورودی به محوطه اصلی
© Sputnik / Pouya Mamaghani
تونل ورودی به محوطه اصلی

طرح ساخت این قرارگاه زیر زمینی که امروز با عنوان «موزه جنگ سرد» برای عموم مردم قابل بازدید است، در جریان ظهور «بمب اتمی» به عنوان نوع جدیدی از سلاح های کشتار جمعی در ایالات متحده به منظور حفاظت از سران کشور و در صورت امکان خانواده های آنها ساخته شد. بر همین اساس هم دانشمندان روسی به دستور استالین موظف شدند تا در اسرع وقت بمب اتمی ساخته و روش هایی برای حفاظت در برابر سلاح های جدید را طراحی نمایند. تحقیقات اولیه برای انتخاب محل قرارگاه سال 1949 آغاز گردید و پس از بررسی نتایج آزمایشات هسته ای با فرض اینکه در صورت حمله اتمی امن ترین مکان برای نفرات اول اتحاد جماهیر شوروی باشد و به طور کامل از تمام عوامل مخرب انفجار هسته ای محافظت نماید، محل فعلی برگزیده شد. علاوه بر آن محل پناهگاه باید در نزدیک کاخ کرملین باشد تا سران کشور بتوانند بلافاصله خود را به قرارگاه رسانده و مدیریت دولت و ارتش را در زمان حمله اتمی به شوروی از آنجا هدایت نمایند. بی شک ساخت سازه ای عظیم در مرکز مسکو، بدون اینکه آسیبی به سیستم ارتباطی شهر برساند و مهمتر از همه، حفاظت امنیتی سازه از نظر مردم عادی و سرویس های اطلاعاتی خارجی مسئولیتی سخت بر گردن سازندگان بود.

بعد از تکمیل ساختار اصلی پناهگاه در سال 1952 ، تامین سیستم حیاتی و انتقال تجهیزات نظامی بمدت دو سال زمان برد، تا اینکه سال 1954 اولین نیروهای نظامی و همچنین کادر غیر نظامی در این قرارگاه مستقر شده و کار خود را آغاز نمودند و در اندک زمانی از این قرارگاه با تمامی مناطق استراتژیک نظامی منجمله پایگاههای پرتاب موشک، قوی ترین سیستم های مخابراتی بر قرار گردید. وزارت ارتباطات شوروی انتقال اطلاعات طبقه بندی شده دولتی و نظامی، همچنین برقراری ارتباط با مراکز رادیویی، در خاک اتحاد جماهیر شوروی و کشورهای عضو پیمان ورشو را متعهد شد، برای این جنگ الکترونیکی و انتقال پیام به هواپیماها، بیش از هزاران کیلو وات فرستنده در سرتاسر شوروی بکار رفته شد. از این قرارگاه زیر زمینی حدود سه دهه فرماندهی بمب افکن های استراتژیک و سلاح های هسته ای شوروی انجام گرفت و عمر مفید آن حدود پنجاه سال تخمین زده شده بود، چرا که بعد از آن دیگر توان مقاومت در برابر سلاح هایی با دقت و قدرت بالا وجود نداشت.

سفر در اعماق زمین
قرارگاه شامل چهار بلوک به شکل تونل با قطر 9.5 متر و مساحت بیش از 7000 متر مربع می باشد که تقریبا در یک سطح هستند، به صورت موازی با یکدیگر تنظیم شده و با گذارهایی به یکدیگر متصل شده اند.

ماکت سازه بونکر-42
© Sputnik / Pouya Mamaghani
ماکت سازه بونکر-42

بلوک شماره 4 که اکنون به عنوان بخش موزه مورد بهره برداری قرار گرفته، در گذشته مخزن اصلی نگهداری تجهیزات رادیویی، اتاق فرمان، رادارها، اتاق کشیک و اتاق اسلحه بود، بلوک شماره 1 مربوط به بخش رفاهی پرسنل شامل بوفه، اتاق استراحت و کتابخانه بود، بلوک شماره 2 مربوط به بخش فنی، موتورخانه و تجهیزات تصفیه آب و هوا بود و آخرین بلوک که بلوک شماره 3 بود متعلق به تجهیزات تکنیکی بود و به ایستگاه متروی تاگانسکی راه دارد. تمام پرسنل این قرارگاه حتی بالاترین مقامات و ژنرالها نیز با لباس کارکنان مترو و از در فولادی پنهان در ایستگاه متروی تاگانسکی تردد داشتند و بعد از ورود به قرارگاه لباس فرم می پوشیدند. بخش فرماندهی پس از یک کریدور طولانی واقع شده که در ابتدای آن یک نگهبان شبانه روزی حضور داشت و هرگونه تردد را کنترل کرده و به سایر ایستگاههای نگهبانی گزارش می داد.

اتاق نگهبانی بونکر
© Sputnik / Pouya Mamaghani
اتاق نگهبانی بونکر

در انتهای کریدور اتاق اسلحه قرار دارد و هر کدام از افرادی که اجازه حمل اسلحه داشتند در زمان ترک قرارگاه سلاح خود را تحویل داده و سپس خارج می شدند.

اتاق اسلحه در بونکر 42
© Sputnik / Pouya Mamaghani
اتاق اسلحه در بونکر 42

به گفته رئیس موزه بیشتر بخشهای ارتباطی منجمله تلگراف خانه توسط پرسنل خانم هدایت می شد و در کنار هر سیستم مخابراتی یک نگهبان مسلح شبانه روزی کشیک می داد.

تلگراف خانه بونکر
© Photo / Pouya Mamaghani
تلگراف خانه بونکر

اتاق فرمانده که در واقع به استالین تعلق داشت شامل یک میز کار، کاناپه ای برای استراحت، یک میز شطرنج، کتابخانه و نقشه استراتژیک جهان بود، اما جالب است که هیچ گاه استالین در این اتاق حضور نیافت و این اتاق عملا به معاونین وی تعلق یافت. به گفته تاریخ نگاران استالین بسیار کم می خوابید و شب و روز برای او معنا نداشت، تنها زمانی به خواب می رفت که دیگر رمقی برای او نمی ماند به همین دلیل هم در اتاق کار وی همیشه یک کاناپه برای استراحت کوتاه وجود داشت، همچنین به بازی شطرنج بسیارعلاقه داشت و البته اغلب به تنهایی بازی می کرد، چرا که از شکست احتمالی از حریف خود طی بازی بیزار بود.

  • مسئول اتاق استالین
    مسئول اتاق استالین
    © Photo / Pouya Mamaghani
  • اتاق فرماندهی متعلق به استالین
    اتاق فرماندهی متعلق به استالین
    © Photo / Pouya Mamaghani
  • اتاق فرماندهی
    اتاق فرماندهی
    © Photo / Pouya Mamaghani
  • کریدور فولادی
    کریدور فولادی
    © Sputnik / Pouya Mamaghani
1 / 4
© Photo / Pouya Mamaghani
مسئول اتاق استالین

بعد از اتاق استالین، سالن مذاکرات فرماندهان در میان انبوهی از بتن و فولاد واقع شده بود، در این سالن بسیاری از جلسات و تصمیمات سری نظامی برگزار شد و قرار بود تا روزی در پاسخ به حملات اتمی ایالات متحده از همین اتاق فرمان حمله متقابل اتحاد شوروی صادر شود، اما خوشبختانه هیچگاه جنگی در این مقیاس صورت نگرفت و در عوض آهنگ خداحافظی با جنگ سرد سروده شد.
اتاق هدایت جنگ درست زیر تنها پنجره شیشه ای سالن مذاکرات قرار داشت، گویا قرار بوده تا فرماندهان از همان بالا نظاره گر شلیک بمب اتمی شوروی باشند و به مقصد رسیدن این ابر نابود کننده بشریت را با ولع تماشا کنند. در اینجا ماکتی با ابعاد واقعی از اولین بمب اتمی اتحاد شوروی و ماکتهای کوچکی از سایر موشکها و تصویر بمب افکنی که قرار بود این بمبها را حمل کنند به نمایش درآمده است و البته سیستم های کنترل رادار که به هیچ وجه اجازه عکاسی از آن وجود نداشت.

سالن مذاکرات فرماندهان
© Sputnik / Pouya Mamaghani
سالن مذاکرات فرماندهان
مرکز هدایت جنگ و ماکت اولین بمب اتمی شوروی
© Sputnik / Pouya Mamaghani
مرکز هدایت جنگ و ماکت اولین بمب اتمی شوروی

کریدوربلندی بود که یک سرش به خروجی مترو ختم می شد، اینجا همان درب آهنی اسرار آمیز است که روزگاری افرادی ناشناس از آن تردد داشتند، افرادی که در ظاهر کارگران و کارمندان مترو به نظر می آمدند، اما در واقع ژنرالهای نظامی، افسران، مهندسان و سربازان این قرارگاه زیر زمینی بودند. رئیس موزه گفت که می خواهم چیزی را به شما نشان دهم اما از قبل بگویم که آماده باشید و نترسید، بعد یک شاسی را زد و آژیر خطر به صدا درآمد و چراغهای راهرو روشن و خاموش شدند و ناگهان صدای انفجاری مهیب مانند پتکی بر سر فرونشست. در توضیح ادامه داد که اگر روزی مرکز شهر مسکو بمب باران اتمی می شد، این صدای انفجاری بود که در قرارگاه زیرمینی 42 شنیده میشد، تصور این داستان هم بسیار وحشت انگیز بود.

ورودی پنهان به بونکر 42 از ایستگاه متروی تاگانسکایا
© Sputnik / Pouya Mamaghani
ورودی پنهان به بونکر 42 از ایستگاه متروی تاگانسکایا


در ادامه بازدید از بلوک شماره 1 که اکنون به عنوان یک رستوران مورد بازسازی قرار گرفته و همچنین از کنار ورودی دو بلوک دیگر که فعلا در حال ساخت ساز است و در آینده قرار است به عنوان موزه دستاوردهای اتمی مورد استفاده قرار بگیرد نیز گذشته و به سطح زمین بازگشتم.
سازه ای چنین با عظمت و مهمی امروز اهمیت استراتژیک خود را از دست داده و تنها تبدیل به موزه ای شده تا هر روز شماری از مردم به عمق 65 متری زمین بروند و از نزدیک جهانی که در آستانه جنگ هسته ای قرار داشت را لمس نمایند.

تونل اسرار آمیز ارتباطی در بونکر 42
© Sputnik / Pouya Mamaghani
تونل اسرار آمیز ارتباطی در بونکر 42

مرتبط:

قصرهای زیرزمینی مسکو با هزار و یک افسانه + ویدیو
تاسیس سومین کارخانه زیرزمینی تولید موشک در ایران
پایگاه موشکی زیر زمینی سپاه پاسداران از تلویزیون ایران نشان داده شد
کشف پناهگاه اختصاصی باراک اوباما
مقررات ارسال کامنتبحث و مناظره
کامنت از طریق فیسبوککامنت از طریق اسپوتنیک