05:56 23 اکتبر 2017
    بحران اقتصادی ، پاشنه آشیل مقامات سعودی است

    عربستان بار دیگر از ایران شکست خواهد خورد

    © Fotolia/ Eugenesergeev
    گزارش و تحلیل
    دریافت لینک کوتاه
    دکتر مانی محرابی
    0 955242

    بعد از خارج شدن خاورمیانه از اولویت های استراتژیک ایالات متحده و گرایش این کشور به تمرکز بر شرق آسیا، شاهد تغییر در سیاست های کاخ سفید در قبال خاورمیانه و به تبع آن تغییر در رفتار با متحد قدیمی اش یعنی عربستان هستیم.

    عربستان نیز با نارضایتی از این موضوع در صدد ایجاد ائتلافی در جهت مرتفع کردن جای خالی ایالات متحده در کنار خود و مقابله با ائتلاف ایران و روسیه با هدف تبدیل شدن به تک قطب قدرتمند خاورمیانه بر آمده است که سفر اخیر ملک سلمان بن عبدالعزیز به مصر و ترکیه نیز به همین دلیل صورت گرفته است. ولی سه چالش اساسی در این مسیر در انتظار ملک سعود خواهد بود.

    چالش اول اختلاف مواضع قاهره و آنکارا بر سر مسئله اخوان المسلمین می باشد. حکومت مصر بر اثر کودتای نظامی بر علیه اخوان المسلمین شکل گرفته و جبهه گیری دولت عبدالفتاح سیسی بر علیه گروه های اسلامی تا حدی ست که اسرائیل را مجاب کرده تا با این کشور قرارداد امنیتی امضاء نماید. در مقابل ژنرال سیسی، رجب طیب اردوغان از حامیان گروه های تندروی اسلامی منجمله اخوان المسلمین و حماس محسوب شده و این حمایت را در راستای سناریوی رویا پردازانه تشکیل امپراطوری عثمانی دوم، حیاتی می داند. اردوغان در این مسیر حتی از حمایت از داعش و جبهه النصره نیز واهمه ای ندارد.

    چالش دوم، موضع ترکیه در قبال ایران است. ترکیه با وجود اختلاف دیدگاه با ایران در موارد بسیاری همچون مسئله کردها، اقلیت های دینی، بحران سوریه و… هرگز به رویارویی با ایران نپرداخته و جز راه دیپلماسی، راه دیگری را برای برخورد با ایران انتخاب نکرده است. ضمن اینکه وابستگی ترکیه از لحاظ اقتصادی و بیشتر از آن، از لحاظ انرژی به ایران، سبب احتیاط ترکیه در رفتار با ایران شده. ترکیه در زمینه تامین گاز، برق و نفت به ایران وابسته است و عاقلانه نیست با به چالش کشیدن امنیت سیاسی ایران، خود را از لحاظ تامین انرژی در موضع تخریب قرار دهد. ضمن اینکه ثبات سیاسی در ایران و ایجاد رابطه با اروپا مساوی ست با صادرات بیشتر انرژی از ایران به اروپا و با توجه به میزبانی دو خط لوله انتقال گاز ایران به اروپا یعنی خطوط  نوباکو و پارس، صادرات بیشتر ایران به معنای حق پورسانت بیشتر برای ترکیه خواهد بود که این موضوع هم دلیلی ست بر عدم تمایل ترکیه به ایجاد بحران سیاسی برای ایران. مصر نیز با توجه به عدم همسو بودن تفکراتش با ایران، تمایل چندانی به رویارویی با ایران ندارد و این مسئله را حاشیه ای بی بهره برای خود می داند. این موضع گیری ترکیه و مصر، ائتلافی را که یکی از دلایل اساسی آن مقابله با ایران است را دچار بحران ماهیتی خواهد کرد.

    چالش سوم عربستان بحران سیاسی مصر است. دولت مصر در بعد داخلی و حتی در بعد بین الملل فاقد مشروعیت لازم است و عملا گزینه صحیحی برای ایجاد یک ائتلاف در جهت مشروعیت بخشیدن به تفکرات عربستان در باب خاورمیانه نیست. ضمن اینکه بحران اقتصادی مصر دلیل اصلی گرایش سیسی به ملک سلمان بوده و قطعا سیسی برای دفاع از تفکرات آل سعود ارتش خود را به سوریه یا یمن اعزام نخواهد کرد. از این روی نه مصر بحران زده و نه ترکیه عضو ناتو، هیچ کدام کمکی برای ارتش عربستان محسوب نخواهند شد.

    چالش چهارم پیش روی این ائتلاف، تمایل ترکیه و مصر برای تصاحب عنوان برادر بزرگ مسلمین در صورت اضمحلال عربستان در جهت نیل به رویا پردازی تجدید امپراطوری تاریخی شان هستند. از این جهت این دو کشور در پس زمینه تاریخی خود، به دنبال اضمحلال آل سعود بوده و در صورت فراهم شدن شرایط چنین اتفاقی هرگز به کمک عربستان نخواهند شتافت.

    با توجه به این شرایط و چالش های ذکر شده تشکیل چنین ائتلافی با این اهداف، قطعا محال است و عربستان بار دیگر در برابر ایران و روسیه طعم شکست را خواهد چشید.

    مرتبط:

    توافق آمریکا و عربستان برای بازگرداندن اپوزیسیون سوریه به مذاکرات
    به نام عربستان به کام امارات
    800 شبه نظامی القاعده در حملات عربستان به یمن کشته شدند
    عربستان سعودی و آمریکا در پی مجازات روسیه و ایران
    اعدام در عربستان سعودی
    مقررات ارسال کامنتبحث و مناظره
    کامنت از طریق فیسبوککامنت از طریق اسپوتنیک