01:19 20 اکتبر 2018
سوریه: وقتِ جمع آوری سنگهاست

سوریه: وقتِ جمع آوری سنگهاست

© AP Photo / Pavel Golovkin
خاور میانه
دریافت لینک کوتاه
ولادیمیر ساژین
181

سوریه امروز ، مرکز جاذبه سیاست جهانیست. مسئله سوریه در عالی ترین سطوح دولت های برجسته جهانی بحث و بررسی می شود.

طی یک ماه اخیر، ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه این مشکل را در مسکو با پادشاه عربستان سعودی سلمان بن عبدالعزیز مطرح کرد و در تهران با رئیس جمهور ایران حسن روحانی و رهبر جمهوری اسلامی آیت الله خامنه ای به تحلیل موضوع پرداخت و کمی قبل تر هم در آنکارا با رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه آنرا بررسی کردند.
در روزهای آینده قرار است اردوغان به مسکو بیاید و مذاکراتی با ولادیمیر پوتین داشته باشد.

سوریه به موضوع مهم مذاکرات دیدار پیش روی رئیس جمهور پوتین و رئیس جمهور آمریکا دونالد ترامپ در چارچوب اجلاس همکاری اقتصادی آسیا-اقیانوسیه در ویتنام تبدیل شده است.
لازم است بیافزاییم که رئیس جمهور روسیه در تماس دائم با نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل است. در واقع عملا مسکو گفتگوی دائمی را در خصوص روش های مناسب تر حل مشکلات کنونی و آینده سوریه با مهره های مهم جهانی در زمینه سوریه دارد.
همه اینها اتفاقی نیست. چرا پیکر بندی کل خاور میانه به آینده سوریه بعد جنگ بستگی دارد ضمن اینکه نه تنها در طرح سیاسی- نظامی بلکه کاملا جغرافیایی هم مد نظر است.
در حال حاضر جنگ در سوریه ادامه دارد. اما روند آزاد سازی کشور از تروریست ها با قدرت کامل در جریان است ، تنها ۵ درصد زمین های سوریه تحت کنترل داعش قرار دارد. همه می دانند که شکست داعش نزدیک است. در عین حال این بدان معنا نیست که در سوریه به زودی صلح وثبات برقرار می شود. بلکه مرحله جدید مبارزات در سوریه آغاز خواهد شد.
بازیگران بسیار زیادی هم درون کشور و هم خارج از آن می خواهند سود خود را از سوریه آینده بگیرند. در اینجا منافع کشورهای زیادی مستقیما در تقابل با یکدیگر قرار دارند. از یک طرف نیروهای طرفدار اسد که توسط روسیه ، ایران حمایت می شوند و از طرف دیگر گروهک های مختلف که توسط ائتلاف شامل آمریکا، ترکیه ، عربستان سعودی و سایر کشورهای عربی بعلاوه تقریبا ۹۰ دولت پشتیبانی می شوند. و رسیدن به تفاهم با چنین تعدادی از کشورهای ذینفع برنامه به شدت پیچیده ایست و حتی می توان گفت که در حال حاضر غیر قابل اجراست.
در این شرایط نقش مسکو بسیار منحصر به فرد است. روسیه ارتباطات دوجانبه خوبی تقریبا با تمامی اعضای اصلی درگیر در سوریه دارد. ملاقات ها و گفتگوها در سطوح عالی که قبلا گفتیم، روسیه را ناخواسته به نقش واسطه در این اوضاع به شدت پیچ در پیچ سوریه مبدل کرده است. مسکو مبتکر مذاکرات آستانه برای حل و فصل اوضاع در سوریه شد که هفت دور آن برگزار شده است (در ماه اکتبر هشتمین دور آن برگزار خواهد شد).
با شروع مذاکرات آستانه به عنوان نمونه مثبت مسکو قدم بعدی را برداشت و ابتکار برگزاری کنگره آشتی ملی را مطرح کرد که ۳۳ سازمان سوری و مهره های اصلی به آن دعوت شدند. هدف اصلی دستور کار کنگره انتخابات زود هنگام پارلمان و ریاست جمهوری در سوریه است. البته اجرای اجلاس های مشابه ضمانت موفقیت حل نهایی مشکل سوریه نیست و این فعلا حرکت بزرگی به سمت درک متقابل است که پایه ای برای موفقیت قاطع در قالب ژنو را فراهم می کند.
کارهایی به شکل دوجانبه و از جمله با ایران هم در جریان است. رئیس جمهور پوتین ضمن در تهران خاطر نشان نمود که روسیه و ایران در سوریه تعاملات سازنده ای دارند. رئیس جمهور روحانی به نوبه خود بیان داشت که تهران در مسئله حل و فصل سوریه قصد دارد با روسیه تا شکست کامل گروهک های تروریستی همکاری کند.
امیدوار خواهیم بود که پس از شکست آنها همکاری دو کشور در زمینه مشکلات سوریه قطع نشود. به ویژه با توجه به این حقیقت که ایران نقش ویژه ای را در آینده سوریه بعد از جنگ ایفا می کند. سخن در زمینه حضور دائم سیاسی- نظامی ایران در این کشور است. چرا که تهران نمی خواهد «حلقه طلایی» سوریه (همانطور که سیاست مداران ایرانی می نامند) را در زنجیره شیعه —ایران از افغانستان تا لبنان از دست بدهد. ضمن اینکه در گفتگوها با سیاست مداران ایرانی در خصوص مشکل سوریه اغلب فکر و ایده آنها در اینباره که سوریه برای ایران ، فضایی برای مبارزه با رژیم سنی است به زبان می آید. بدون شک چنین رفتار ایران در مسئله سوریه بعید است که به مذاق تل آویو خوش بیاید.
نه اسرائیل و نه عربستان سعودی نمی خواهند در سوریه حتی یک سرباز ایرانی و یا مبارزی از حزب الله را ببینند و کلا هیچ حضور ایرانی را تاب نمی آورند. اما روسیه ارتباطات خوبی با همه این کشورها دارد و این امکان را ایجاد می کند که اگر آنرا واسطه گری نگوییم در واقع انتقال نظرات کشورهای ذینفع به یکدیگر است. اصرار آشتی ناپذیر حضور گسترده ایران در وهله اول حضور نظامی در سوریه آینده با عواقب جدی برای امنیت نه تنها سوریه بلکه کل منطقه همراه است.
مشکل سوریه آینده تنها به ایران خلاصه نمی شود. ترکیه نیز خیلی دلش می خواهد به همه ی بازیگران در سوریه نشان دهد که در خاور میانه صاحب خانه است. در این سیستم پیچیده، ترکیه یکی از حلقه های مرکزی مذاکرات است. در آزاد سازی رقه کردها پیروزی بر داعش را جشن گرفتند. برای ترک هایی که کردها را تروریست می خوانند خیلی دلچسب نبود. به ویژه پس از رفراندوم در کردستان عراق. مشکل ارتباطات بین سنی و شیعه (در وهله اول ایرانی ها و داوطلبین آنها) و همچنین بین سوری ها یعنی سنی ها و علوی های پیشرو آنها نیز مخرب است.
نباید مشکل رئیس جمهور بشار اسد را فراموش کرد که واقعا این اواخر از شدتش کم شده است.
مهم است که بدانیم همانطور که رئیس جمهور پوتین خاطر نشان کرد امروز یک کشور در جهان قادر نیست درگیری ادامه دار در سوریه را به صورت یکجانبه حل کند. واقعا همینطور است. باید هماهنگی کلی وجود داشته باشد.
در سوریه دوره بحرانی در حال آمدن است. به نقل از انجیل زمان جمع کردن سنگهاست. درواقع وقت آن رسیده که به عصر جدید تاریخ سوریه وارد شویم و پایه ها را برای دولت جدید سوریه بنا نهیم. ضمن اینکه همانطور که این عبارت از انجیل به صراحت می گوید دیر یا زود لحظه پاسخ به رفتارهایتان فرا می رسد. این عبارت به طور کامل به آینده سوریه ، به تمامی بازیگران هم در سوریه و هم در خارج از آن مرتبط است.

مقررات ارسال کامنتبحث و مناظره
کامنت از طریق فیسبوککامنت از طریق اسپوتنیک