گزارش و تحلیل

سرنوشت برجام به مویی بسته است

© REUTERS / EU Delegation in Viennaسرنوشت برجام به مویی بسته است
سرنوشت برجام به مویی بسته است - اسپوتنیک ایران, 1920, 10.12.2021
Telegram
ایران در وین پیشنهادهایی را برای احیای برجام ارائه کرد که محتوای آنها مذاکره کنندگان غربی را شوکه نمود.
به گزارش اسپوتنیک، ولادیمیر ساژین خاورشناس مطرح روس در این خصوص آخرین رویکردهای برجام می نویسد: از منابع دیپلماتیک مشخص شد که ایران تا دور هفتم مذاکرات وین دو سند ارائه کرده است: طرح لغو تحریم ها و اقدامات هسته ای ایران. محتوای این اسناد، مذاکره کنندگان غربی را شوکه کرده است. منابعی در هیئت‌های آلمان، فرانسه و انگلیس در پایان اولین هفته کاری در وین گفتند: ایران تقریباً از تمام سازش‌هایی که طی چند ماه مذاکرات پرتنش با زحمت به دست آمده است، صرف نظر کرده است.
یک مقام ارشد دولت آمریکا تاکید کرد: "ایران خواست هایی را مطرح کرده است که نشان می دهد قصد ندارد به طور جدی به اجرای مفاد توافقات هسته ای بازگردد."
به یاد بیاوریم که در شش دور اول، به نظر همه شرکت کنندگان، پیش نویس سند مشترک در مورد احیای برجام به اندازه 70 تا 80 درصد تشکیل شد.
در این رابطه، میخائیل اولیانوف، نماینده دائم روسیه در سازمان های بین المللی در وین، اظهار داشت: "در اصل، اصلاحات همیشه امکان پذیر است، تغییر موضع طبیعی است. اما مطلوب است که چنین اصلاحاتی <...> به ترمزی در مسیر پیشرفت تبدیل نشود."
متأسفانه اصلاح های ایران می تواند به چنین ترمزی تبدیل شود. روزنامه روسی کامرسانت روز 6 دسامبر با انتشار مقاله ای به قلم حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، نوشت: "پنجره مذاکره برای همیشه باز نخواهد بود." آقای عبداللهیان اصرار دارد که برای بازگشت به برجام، ایران باید به طرف دریافت کننده سود احاصله بر اثر لغو همه تحریم‌ها تبدیل شود. وی تصریح می کند که ایران آماده توقف اقدامات جبرانی خود (یعنی اقدامات مغایر با برجام - کامرسانت) به شرط دادن تضمین ها، جبران خسارت و لغو موثر تحریم ها است.
زاخارووا: اختلاف سران افغانستان و آشتی طالبان با داعش نگران کننده است - اسپوتنیک ایران, 1920, 09.12.2021
مسکو، تهران و واشنگتن را به گام های هماهنگ در خصوص احیای برجام فراخواند
این دو عبارت شامل تمام شرایطی است که تحت آن تهران آماده بازگشت به توافق هسته ای است. اول، ایالات متحده باید تضمین هایی برای عدم خروج از توافق تحت هر دولتی در کاخ سفید ارائه دهد. دوم، آمریکا باید خسارت تحریم های خود را که ایرانی ها یک تریلیون دلار تخمین زده اند، جبران کند. سوم ، ایالات متحده باید با کنترل مؤثر بر لغو، تمامی تحریم های ضد ایرانی را لغو کند. چهارم، تنها در این شرایط تهران آماده توقف توسعه سریع برنامه هسته ای خود است. و مطلب بر سر بازگشت به سطح ژوئیه 2015 نیست، نکته این است که برنامه را در سطح کنونی "منجمد" کنیم، که به مراتب بالاتر از سطح قبل از حصول توافق هسته ای است. با همه اینها، ایران باید به دریافت کننده اصلی سودهای حاصله از بازگشت به برجام تبدیل شود. آقای عبداللهیان هشدار داد: "پنجره مذاکره کنونی برای همیشه باز نخواهد بود. آمریکا و سه کشور اروپایی باید این را درک کنند."
با تحلیل این مقاله وزیر ایرانی می توان گفت که خواست های رسمی ایران با اظهارات تبلیغاتی دولت ابراهیم رئیسی که هم شهروندان ایرانی و هم ایجاد فضای برتری ایران در مذاکرات هسته ای را هدف قرار می دهد، تفاوتی ندارد. در حالی که انتظار می رفت در گفتگوهای دربسته وین، تهران برنامه ای قابل مذاکره ارائه دهد که مبنایی برای کار بیشتر باشد، اما متأسفانه این اتفاق نیفتاد.
حتی مذاکره کنندگان روسیه و چین که به طور سنتی اقدامات ایران را درک می کردند، حالا در مورد برجام آشکارا شرمنده و نگران شدند. یک مقام ارشد وزارت خارجه آمریکا گفت: چین و روسیه از اینکه ایران تا چه حد از پیشنهادات قبلی خود فاصله گرفته است، متحیر شدند. قابل توجه است که در این زمینه، روسیه و چین به دیدگاه های نزدیک با شرکای غربی خود پایبند هستند.
جای تعجب نیست که وندی شرمن معاون اول وزیر امور خارجه در 3 دسامبر از روسیه، چین و "ترویکای اروپایی" - بریتانیا، آلمان و فرانسه برای مواضعشان در مذاکرات بر سر برنامه هسته ای ایران تشکر کرد.
مسکو اقدامات اخیر کره شمالی را تنش زا و ناقض قطعنامه های شورای امنیت دانست - اسپوتنیک ایران, 1920, 09.12.2021
اولیانوف: نشست کمیسیون مشترک برجام در وین سازنده بود
در این شرایط بحرانی، وقفه در رایزنی اعلام شد. سرگئی ریابکوف معاون وزیر امور خارجه روسیه 6 دسامبر با کاظم جلالی سفیر ایران دیدار و گفتگو کرد. درست روز بعد، 7 دسامبر، سرگئی ریابکوف، علی باقری کنی معاون وزیر، مذاکره کننده ارشد ایرانی در وین، که به طور ویژه برای این دیدار وارد مسکو شده بود، پذیرفت. وزارت امور خارجه روسیه گزارش داد: تعهد برای حفظ برجام و آمادگی برای ادامه کار لازم در مذاکرات وین در حالت فشرده اعلام شد.
در شامگاه 7 دسامبر، سرگئی ریابکوف با الکساندر بن زوی سفیر اسرائیل در مسکو ملاقات کرد. در بیانیه رسمی آمده است: تعدادی از موضوعات مربوط به کنترل تسلیحات و عدم گسترش سلاح های کشتار جمعی با تاکید بر وضعیت منطقه خاورمیانه مورد بحث و بررسی قرار گرفت. ترجمه از زبان دیپلماسی: گفتگو درباره مشکلات هسته ای ایران بود.
اسرائیل در مذاکرات هسته ای ایران شرکت نداشته و ندارد و موضوع روابط ایران و اسرائیل بحث جداگانه ای است. ایران امکان یا حق موجودیت کشور یهودی را نمی پذیرد. بنابراین، حتی وجود فرضی تسلیحات هسته‌ای یا هرگونه چشم‌اندازی برای تولید آن در ایران، تهدیدی برای موجودیت خود دولت اسرائیل است. این امر توضیح می‌دهد که چرا اسرائیل در حال مبارزه بی حد و حصر با برنامه هسته‌ای ایران است.
اسرائیل از تصمیم ترامپ برای خروج ایالات متحده از برجام و اعمال تحریم های شدید ضد ایرانی حمایت کرد. با این حال، اکنون صداهایی در اسرائیل شنیده می شود که خروج آمریکا از برجام یک اشتباه بوده است. ایهود باراک، نخست وزیر پیشین، در روزنامه یدیعوت آخرونوت نوشت که خروج آمریکا از برجام "یک تصمیم هذیان آمیز بود که به ایرانی ها اجازه داد تا به سرعت به سمت تبدیل شدن به یک کشور در آستانه تولید سلاح هسته ای حرکت کنند. اما در عین حال، اسرائیل به مذاکرات برجام اعتماد ندارد و اصرار دارد که از تهدیدات به عنوان تضمین پایبندی تهران به توافق استفاده شود. مثلا نفتالی بنت، نخست‌وزیر اسرائیل، بدون اشاره به جزئیات، خاطرنشان کرد که اسرائیل از فاصله پنج ماهه بین دورهای مذاکرات وین برای متقاعد کردن آمریکایی‌ها برای کاربرد از "ابزارهای دیگر" علیه برنامه هسته‌ای ایران استفاده کرد.
در واقع، ارتش و سرویس های اطلاعاتی اسرائیل کار خود را برای بهبود آمادگی رزمی افزایش داده اند و دولت اسرائیل 1.5 میلیارد دلار برای آماده سازی نیروهای مسلح اسرائیل برای حمله احتمالی به تاسیسات هسته ای ایران تخصیص داده است.
واشنگتن از اسرائیل دعوت کرد که از هرگونه عملیات مخفیانه علیه ایران در جریان مذاکرات وین دست بردارد. با این حال، اسرائیل تقریباً مطمئن است که مذاکرات موفقیت آمیز نخواهد بود.
اما آیا اسرائیل می تواند به طور مستقل مسئله هسته ای ایران را با توسل به زور حل کند؟ پس از افغانستان، عراق، سوریه، دولت بایدن بعید است در مورد عملیات نظامی گسترده علیه ایران تصمیم بگیرد. ویلیام برنز، رئیس سازمان سیا گفت که اطلاعات آمریکا هیچ مدرکی دال بر اینکه تهران قصد تولید سلاح هسته ای دارد، ندارد و ایران هنوز تا قدرت هسته ای بودن فاصله دارد. با این حال، آقای برنز خاطرنشان کرد: " ایران هم اینک کنترل چرخه سوخت هسته‌ای را به دست آورده است و این چیزی است که دیگر با تشدید تحریم‌ها قابل رفع نیست."
سید محمد حسینی، معاون امور پارلمانی رییس جمهوری ایران   - اسپوتنیک ایران, 1920, 07.12.2021
آمریکایی ها باید به برجام بازگشته و تحریم ها را لغو کنند
در اسرائیل برای هر گزینه ای آماده می شوند. اسحاق هرتزوگ، رئیس جمهور اسرائیل، به توماس نایدز، سفیر آمریکا در هنگام تقدیم استوارنامه اش هشدار داد که اگر جامعه بین المللی نتواند جاه طلبی های هسته ای تهران را خنثی کند، اسرائیل به تنهایی علیه ایران اقدام خواهد کرد.
اسرائيل با درك اينكه انجام اقدامی با توسل به زور به تنهايي مشكل است، اقدامات سياسي و ديپلماتيك فعالي انجام مي دهد.
ظاهراً بریتانیا قصد دارد جایگزین ایالات متحده شود. یایر لاپید، وزیر خارجه اسرائیل اخیرا در لندن با نمایندگان پارلمان بریتانیا و نخست وزیر بوریس جانسون گفتگو کرد. یادداشت تفاهم در مورد مشارکت استراتژیک بریتانیا و اسرائیل امضا شد. وزیر لاپید گفت: دوستی ما با بریتانیا در ماه های آینده در عزم مشترک ما برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته ای به هر قیمتی که شده منعکس خواهد شد. اسرائیل همیشه از خود دفاع خواهد کرد. اما می دانیم که تنها نیستیم.
همکاری دفاعی بریتانیا و کشورهای عرب حوزه خلیج فارس کاملاً به نفع اسرائیل است. اما اسرائیل مستقل نیز عمل می کند. در سال 2020، اسرائیل، امارات متحده عربی، بحرین، سودان و مراکش پیمان ابراهیم را امضا کردند، معاهده صلحی که مواضع سیاسی- نظامی اسرائیل را در منطقه تقویت می کند.
در پایان ماه نوامبر، بنی گانتز، وزیر دفاع اسرائیل از مراکش بازدید کرد و در آنجا توافقنامه امنیتی را امضا نمود که راه را برای فروش تسلیحات اسرائیلی و ایجاد یک پایگاه نظامی برای دولت یهود هموار کرد.
امارات متحده عربی در ماه نوامبر توافقنامه ای را با اسرائیل در مورد همکاری در توسعه سیستم های تسلیحاتی بدون سرنشین (وسایل شناور بدون سرنشین طراحی شده برای مبارزه با زیردریایی ها) امضا کرد. موشه یعلون، وزیر دفاع سابق اسرائیل، صندوق سرمایه گذاری خطرپذیر سیناپتک مستقر در امارات را رهبری می کند که بیشتر سرمایه آن منشاء اسرائیلی دارد. این صندوق در پروژه های تخصصی در مسائل امنیتی، از جمله شرکت های دفاعی، کامپیوتر و شرکت های امنیت مالی سرمایه گذاری خواهد کرد.
در 22 نوامبر، در دوبی، اسرائیل، اردن و امارات اعلامیه‌ای امضا کردند که بر اساس آن طرف اردنی می‌تواند در ازای تامین برق برای اسرائیل ، حجم بیشتری آب شیرین را دریافت کند.
به ابتکار اسرائیل، اولین رزمایش دریایی مشترک بین امارات، بحرین، آمریکا و اسرائیل از 10 نوامبر به مدت 5 روز در دریای سرخ برگزار شد. یک افسر نیروی دریایی اسرائیل به خبرنگاران گفت که چنین همکاری نظامی تحت حمایت آمریکا به مقابله با "قدرت افکنی" ایران در منطقه کمک می کند.
تحرکات اسرائیل معیار پیشرفت گفتگوهای وین است - اسپوتنیک ایران, 1920, 10.12.2021
گزارش و تحلیل
تحرکات اسرائیل معیار پیشرفت گفتگوهای وین است
بنی گانتز وزیر دفاع اسرائیل خواستار اعمال فشار گسترده سیاسی، دیپلماتیک و اقتصادی بر ایران، یعنی اجرای طرح موسوم به "بی" در صورت شکست مذاکرات است. (طرح "ای" تصمیم سیاسی- دیپلماتیک برجام است). در عین حال، ژنرال گانتز تاکید می کند که اسرائیل در حال آماده شدن برای اجرای طرح "سی" خود، یک راه حل نظامی برای مشکل هسته ای ایران است.
می توان فرض کرد که عملیات ویژه مخفیانه موساد در اینجا به منصه ظهور می رسد. اسرائيل در اين گونه عمليات تجربه زيادي دارد.
هفته نامه "جویش کرونیکل" در اوایل ماه دسامبر برای اولین بار جزئیات سه عملیات مخفیانه موساد را که طی 11 ماه در ایران انجام شد، منتشر کرد. دو عملیات اول در ژوئیه 2020 و آوریل 2021 انجام شد و هدف آنها حمله با مواد منفجره به تاسیسات مجموعه نطنز بود و عملیات سوم در ژوئن سال جاری مسیحی توسط کوادکوپتر به شرکت فناوری سانتریفیوژ ایران (TESA) در شهر کرج انجام شد. این سه عملیات توسط تیمی متشکل از یک هزار تحلیلگر، تکنسین از جمله دانشمندان هسته ای این تاسیسات و همچنین ماموران اطلاعات و عمال "میدانی" انجام شد.
اسرائیل نیز برای "اقدامات نظامی" علیه ایران آماده می شود. اما در اینجا، بسیاری چیزها به موضع ایالات متحده بستگی دارد.
پیش از مرحله بعدی دور هفتم مذاکرات، وضعیت پیرامون برجام فرصتی برای یک راه حل سریع و قابل قبول دوجانبه نمی دهد.
گزینه های زیادی وجود دارد: از سازش تا شکست با عواقب غیرقابل پیش بینی. برخی از تحلیلگران گزینه کُما را رد نمی کنند. تریتا پارسی، کارشناس سیاسی مشهور ایرانی- آمریکایی، این موضوع را اینگونه توضیح می دهد: همه فرصت ها برای دستیابی به توافق از بین خواهد رفت، اما همه وانمود خواهند کرد که برجام زنده است (مانند روند صلح فلسطین و اسرائیل): "ایران برنامه خود را خیلی تهاجمی گسترش نخواهد داد. آمریکا تحریم ها را حفظ خواهد کرد. حتی اسرائیل ممکن است حملات کمتر تاثیرآوری را ترجیح دهد که به ایران این امکان را بدهد که اینکه اصلا چیزی رخ داده باشد رد کند."
باید اعتراف کنیم که این یک راه حل نیست، بلکه عدول از آن است. این سیر حوادث می تواند به انفجار منجر شود. اما به بهترین ها امیدوار باشیم. رهبران دو قدرت هسته ای پیشرفته جهان روسیه و ایالات متحده مستقیماً درگیر مسائل برجام هستند. در 7 دسامبر، در نشست آنلاین ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه و جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا، موضوع برجام نیز مورد بحث و بررسی قرار گرفت. همانطور که در وب سایت(07.12.21.) Kremlin.Ru اشاره شد، "وضع امور پیرامون برجام مورد بررسی قرار گرفته است. رئیس جمهور روسیه به اهمیت اجرای کامل آن در چارچوب توافق یافته اولیه اشاره کرد. دو رهبر ابراز امیدواری کردند که مذاکرات از سر گرفته شده در وین در پایان نوامبر به شیوه ای سازنده برگزار شود و امکان اتخاذ تصمیمات قابل قبول برای همه شرکت کنندگان فراهم گردد."
به نوبه خود، جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی آمریکا که در این نشست حضور داشت، گفت: "رئیس‌جمهور (بایدن) و رئیس‌جمهور پوتین گفت‌وگوی خوبی درباره موضوع ایران داشتند. روسیه و ایالات متحده برای توسعه برجام، حتی در شرایط پرتنش سال های 2014-2015، واقعاً به خوبی با یکدیگر همکاری کردند. این حوزه ای است که در آن روسیه و ایالات متحده می توانند به رایزنی نزدیک خود ادامه دهند تا این اطمینان حاصل شود که ایران هرگز به سلاح هسته ای دست نخواهد یافت."
در واقع، خیلی چیزها در سرنوشت برجام به کار هماهنگ روسیه و ایالات متحده بستگی دارد.
نوار خبری
0
loader
بحث و گفتگو
Заголовок открываемого материала