گزارش و تحلیل

"اسلحه تیراندازی نمی کند، انسان است که شلیک می کند" مخترعی که جهان را تغییر داد

© AP Photo / Vladimir Vyatkinجشن تولد صد سالگی کلاشنیکوف در سال 2019 به دستور پوتین
جشن تولد صد سالگی کلاشنیکوف در سال 2019 به دستور پوتین - اسپوتنیک ایران
Telegram
میخائیل کلاشنیکف، مشهورترین طراح وسازنده روسی اسلحه، و خالق افسانه ای تفنگ خودکار AK-47 که در ایران به مسلسل کلاشینکف معروف است، در 23 دسامبر سال 2013، درگذشت. بی شک نیمه دوم قرن بیستم، بدون وجود این اسلحه، غیر قابل تصور بود.

نوجوان زبردست

ميخائيل كلاشنيكف در سال ١٩١٩ در يك خانواده ساده روستايى به دنيا آمد. وى هفدهمين فرزند خانواده بود كه از همان اوان طفوليت به طراحى و مهندسى، عشق مى ورزيد. كلاشنيكف در سن ١٨ سالگى روستاى خود را ترك و براى كار به قزاقستان رفت. او در مركز تعمير و نگهدارى راه آهن مشغول به كار شد و توانست ضمن يادگيرى، تجربيات مفيدى را در كار با تجهيزات مختلف، كسب كند. در سال ١٩٣٩ براى گذراندن دوره سربازى به ارتش فراخوانده شد كه به عنوان خدمه تانك، مشغول به خدمت شد. او در همان سال هاى خدمت، ايده هايى را پياده كرد كه باعث افزايش كارايى تجهيزات نظامى شد. در سال ١٩٤١، زمانى که جنگ جهانى دوم آغاز گرديد، ميخائيل كلاشنيكف به سمت فرمانده تانك ارتقا يافته بود. او در اكتبر سال 1941 شديدا مجروح و براى درمان درازمدت، راهى بيمارستان شد. ميخائيل كلاشنيكف در مرخصى استعلاجى شش ماهه، اولين طراحى تپانچه خودكار خود را ارائه كرد. با اينكه اسلحه او به خدمت گرفته نشد، اما فرماندهى ارتش سرخ، خلاقيت بالقوه نظامى جوان را ارج نهاده و او را براى گذراندن آموزش هاى فنى، به دانشگاه روانه كرد. كلاشنيكف براى كار بر روى تسليحات آتشبارى، در سال ١٩٤٢ در اداره كل توپخانه ارتش سرخ، مشغول به خدمت شد.

تنفگ افسانه اى "آ كا — ٤٧"

پس از پايان جنگ، ارتش شوروى به طراحى، ساخت و به خدمت گرفتن يك تفنگ خودكار، نیاز پیدا کرد. ميخاييل كلاشنيكف در مسابقه طراحى اسلحهِ جديد، شركت، و موفق شد چند نمونه تفنگ جالب، پيشنهاد كند. تست و آزمايش مسلسل خودكار كلاشنيكف، با موفقيت همراه شد و در سال ١٩٤٩ تحت مارك АК-47 ، به خدمت نيروهاى مسلح شوروى درآمد. در آن زمان هيچكس تصور آن را هم نمى كرد كه اين اسلحه، نماد يك دوره تاريخى گردد. ميخاييل كلاشنيكف بخاطر طراحى اسلحه خود، مفتخر به دريافت "جايزه استالين" — يكى از عالى ترين جايزه هاى اتحاد شوروى، و مدال ستاره سرخ گرديد. كلاشنيكف بعدها جايزه ها و مدال هاى زيادى گرفت، اما او هميشه از اولين جايزه و مدال اش، به عنوان با ارزش ترين آنها ياد مى كرد.
مسلسل كلاشنيكف به خاطر سادگى و قابل اعتماد بودن در ساخت، به سرعت در سراسر جهان تكثير شد. اتحاد جماهیر شوروی با میل فراوان، مجوز تولید تحت لیسانس این مسلسل را به متحدان خود اعطا می کرد. آنها نیز به نوبه خود، امکان تولید قانونی و یا غیرقانونی (کپی) این اسلحه های ساده و منحصر بفرد را به دیگر کشورها می دادند. البته خود طراح هیچ وجه اضافی به غیر از حقوق و دستمزد ماهیانه خود بابت تکثیر اسلحه دریافت نمی کرد. یک بار از میخائیل کلاشنیکف پرسیده شد که آیا او متاسف نیست؟ آخر اگر در غرب زندگی می کرد به لطف اختراع اش می توانست میلیونر باشد. کلاشنیکف در پاسخ گفت: «نباید همه چیز را با پول سنجید. برای من ارزشمندتر از همه این است که مردم بگویند "اسلحه شما، جان مرا نجات داد". میلیونر بودن به چه دردم می خورد؟ من همینجوری هم خوب زندگی می کنم».

بر روی تعدادی از آرم ها و پرچم ها

اسلحه کلاشنیکف در مدل های مختلف، جهان را تسخیر کرده است. او در نبردهای چریکی ویتنام، مجاهدین افغانستان، شورشیان آمریکای لاتین و مبارزان استقلال طلب فلسطینی، شرکت فعال داشته است. در طول جنگ ایران و عراق، طرفین درگیر، از مسلسل های ساخت شوروی استفاده می کردند. پرچم های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و جنبش لبنانی "حزب الله"، منقش به اسلحه کلاشنیکف است. او حتی در آرم های ملی کشورهای افریقایی موزامبیک و زیمباوه، جاودانه شده است. این اسلحه به یکی از شناخته شده ترین نماد اتحاد جماهیر شوروی و سپس روسیه تبدیل شده است. راز موفقیت مسلسل های کلاشنیکف در سادگی و اطمینان آنهاست. کلاشنیکف می گوید که او نه به عنوان فقط یک طراح دانش آموخته از دانشگاه، بلکه به عنوان یک سرباز و شرکت کننده در عملیات جنگی، اسلحه ای ساخت که به درد تمام سربازان بخورد. لذا به همین دلیل است که مسلسل او در بین دیگر سلاح ها، رقیبی ندارد. هنگامی که خبرنگاران از احمدشاه مسعود، فرمانده افغان سوال کردند که او چه تفنگی را انتخاب می کند، "شیرِ پنج شیر" در پاسخ گفت: "البته که کلاشینکف".

سلاح برای حفاظت

در اوت 2013 کارخانه "ایژماش"، تولیدکننده مسلسل های افسانه ای کلاشنیکف، به «کنسرن "کلاشنیکف"» تغییر نام داد و 23 دسامبر همان سال، میخائیل کلاشنیکف دار فانی را وداع گفت. او با زندگی طولانی خود، در بین بسیاری از شهروندان روسیه، نمادی از فردی خادم و وفادار به سرزمین مادری خود است. اغلب، میخائیل کلاشنیکف را متهم می کردند که اسلحه ساخت او باعث کشته شدن انسان های فراوانی شده است. اما طراح افسانه ای، همواره به چنین اتهاماتی اینگونه پاسخ می داد: "وقتی که تلاش می شود تا مرا متهم کنند، من آنها را رد می کنم. من سلاحی را برای دفاع از کشورم ساختم. این اصلی ترین هدف من در ساخت آن بود. اما وقتیکه تفنگ های کلاشنیکف را در نقاط داغ و حساس مشاهده می کنیم، نباید اسلحه ساز را نکوهش کرد، بلکه مقصر، سیاستمدارانی هستند که قادر به حل مشکلات از راه های مسالمت آمیز نیستند. اسلحه تیراندازی نمی کند. انسان است که شلیک می کند. "

نوار خبری
0
loader
بحث و گفتگو
Заголовок открываемого материала